مقالات

آتاکسی چیست و چه عواملی باعث ایجاد آن می شود ؟

آتاکسی نوعی عدم ایجاد هماهنگی عضلانی می باشد که می تواند بر گفتار فرد ، حرکات چشم ، توانایی بلع ، راه رفتن و حرکات ظریفی که به صورت ارادی توسط فرد انجام می شود تاثیر بگذارد.

برخی از بیماری هایی که می توانند باعث بروز آتاکسی شوند : ام اس ، ضربه  مغزی ، مصرف زیاد الکل ، سکته مغزی، فلج مغزی ، مشکلات ژنتیک و تومورها تاکسی همچنین  آتاکسی می تواند ناشی از برخی مشکلات ایمنی و عفونت ها باشد .در ادامه انواع آتاکسی را در این مقاله به تفصیل شرح خواهیم داد.

آتاکسی چیست

آتاکسی نوعی بیماری است که در اثر برخی عوامل  ایجاد می‌شود و می‌تواند در هماهنگی گفتار و تعادل فرد تاثیر منفی بگذارد

آتاکسی می‌تواند به دلیل عوامل ژنتیکی در فرد از ابتدای تولد وجود داشته باشد و در برخی موارد نیز در اثر بیماری های نظیر سکته مغزی و تومورهای مغزی و یا ضربه سر افراد ممکن است در آینده دچار تاکسی شوند

آتاکسی معمولاً به طور ناگهانی شروع می شود و با گذشت زمان بدتر خواهد شد و در برخی مواقع نیز روند بیماری ثابت میماند این شروع و شدت بستگی به علت ایجاد آن دارد.

 

 انواع آتاکسی :

آتاکسی مخچه


 

آتاکسی مخچه ناشی از اختلال عملکرد مخچه در  مغز است که باعث مشکلات ادراک حسی و اختلال در هماهنگی و کنترل حرکتی میشود.

آتاکسی مخچه معمولاً باعث ایجاد علائم عصبی زیر میشود:

  • لرزش و حرکت اضافی اندام خصوصاً هنگام تلاش برای انجام یک فعالیت
  • ناتوانی در تنظیم سرعت حرکات نیز از علائم آتاکسی مخچه ای میباشد
  • شدت آتاکسی مخچه ای به میزان سطح ضایعه مخچه بستگی دارد که می‌تواند به صورت یک طرفه و یا دو طرفه باشد
  • افراد آتاکسی مخچه ای معمولاً برای جبران مشکلات تعادلی خود در حالت ایستاده پاهای خود را به صورت عقب و جلو حرکت می دهند تا بتوانند تعادل خود را حفظ کنند
  • در آتاکسی مخچه ای لکنت زبان هم ممکن است دیده شود. وقتی که آتاکسی بر مخچه تاثیر می‌گذارد فرد در برنامه ریزی حرکتی دچار اختلال می گردد و هنگام انجام حرکات ارادی لرزش سر چشم و اندام دیده می‌شود همچنین ریتم و بلندی صدای افراد در حین تکلم نیز دچار اختلال می گردد.

 

آتاکسی حسی

این نوع از اتاکسی به دلیل از بین رفتن اعصاب حسی محیطی ایجاد می شود در این نوع آتاکسی فرد نسبت به موقعیت اعضای بدن خود نا آگاه می شود لذا آگاهی از  وضعیت بدن خود را در شرایط مختلف فیزیکی از دست میدهد.

در آتاکسی حسی راه رفتن با پاهای باز انجام میشود و راه رفتن پاشنه و پنجه رعایت نمیشود و صدای شالاپ شولوپ در راه رفتن در آتاکسی حسی به همین دلیل میباشد.

آتاکسی وستیبولار

سرگیجه از علائم بارز آتاکسی وستیبولار سرگیجه است ،این نوع انتاکسی بر سیستم دهلیزی گوش تاثیر می گذاردکه در شنوایی نقش عمده ای دارد و می‌تواند ناشی از آسیب عصب گوش داخلی باشد در موارد حاد می تواند منجر به موارد زیر شود:

سرگیجه ،حالت تهوع و استفراغ و در موارد مزمن به صورت دو طرفه فرد را درگیر میکند و فرد نوعی ناپایداری و عدم تعادل را تجربه می کند.

علائم آتاکسی وستیبولار

علایم آتاکسی وستیبولار متفاوت است و به نوع و شدت آتاکسی و سن شروع بستگی دارد

اگر آتاکسی به دلیل مشکلات ژنتیکی ایجاد شود می توان از بدو تولد وجود داشته باشد و اگر به دلیل آسیب دیدگی یا مشکلات ثانویه باشد ممکن است علائم در هر سنی ایجاد شود در بعضی موارد علائم بهبود می یابند

علائم اولیه شامل موارد زیر است

مشکلات گفتاری از قبیل گفت آرام و آهسته و مشکل در تولید صدا ،کنترل صدا و ریتم صدا

به مرور زمان ممکن است علائم دیگری نیز در آتاکسی وستیبولار  ظاهر شود مانند

مشکل بلع که می‌تواند منجر به خفگی شود

لرزش زیاد و نیستاگموس و حرکات لرزشی در چشم  (یک حرکت تکراری و ریتمیک در چشم به صورت عمودی و افقی و یا دارای دایره ایجاد می شود)

در صورت تمایل میتوانید جهت مشاوره و درمان باتیم تخصصی آتاکسی موسسه توانبخشی ایران همراه شوید با ما تماس بگیرید 66596151

آتاکسی فریدریش

مهمترین علامت آتاکسی فردریش انحنای ستون فقرات یا اسکولیوز در ستون مهره ها می باشد

برخی از علائم دیگر آتاکسی فردریش دیابت و مشکلات قلبی است و همچنین عوارضی نظیر مشکلات چشم و گوش نیز ممکن است ایجاد شود، فرد مبتلا به آتاکسی فردریش در طول زندگی نیاز به حمایت کامل دارد

در صورتی که آتاکسی ناشی از یک بیماری اولیه مانند سکته مغزی یا فلج مغزی باشد معمولاً با گذشت زمان این نوع تاکسی بهتر می‌شود و ممکن است در نهایت کاملا از بین برود

درمان آتاکسی

معمولاً درمان قطعی برای آتاکسی وجود ندارد اما درمان‌هایی نظیر کاردرمانی می‌توانند علائم را کاهش داده و بهبود کیفیت زندگی کمک کند

درمان مشکلات هماهنگی و تعادل در کاردرمانی بواسطه وسایل کمکی نظیر عصا یا واکر می‌تواند به فرد در استقلال او کمک کند ،ممکن است لازم باشد برخی از شرایط تسهیل سازی و کمک کننده در خانه مورد توجه قرار گیرد تا فرد مبتلا به آتاکسی بتواند مستقلا زندگی کند.

درمان لرزش اسپاسم عضلانی و ضعف عضلانی نیز در فیزیوتراپی و کاردرمانی با استفاده از متد های تقویتی و کاهش اسپاسم عضلات می تواند تا حدودی مهار شود همچنین دارو درمانی نیز در کاهش لرزش ها موثر است

 

در خصوص انحنای ستون فقرات نیز در کاردرمانی تکنیک های وجود دارد که میتوان به کمک  آن ها انحراف ستون فقرات را کاهش داد

درمان مشکلات گفتاری نیز توسط متخصصین گفتار درمانی در افراد آتاکسی انجام می گردد و مشکلات ارتباطی و همچنین برنامه جهت بهبود عضلات بلع و تکلم اجرا می گردد

استفاده از مکمل های دارویی شامل مکمل های ویتامینی نیز می تواند به افرادی که دچار کمبود ویتامین آ هستند کمک کند ، در بیشتر افراد آتاکسی حساسیت به گلوتن وجود دارد بنابراین رعایت یک رژیم غذایی بدون گلوتن برای افراد آتاکسی توصیه می گردد.

در خصوص مشکلات ایمنی در افراد آتاکسی نیز تزریق گاماگلوبین نیز برای تقویت سیستم ایمنی توسط پزشک کمک کننده است.

در مورد حرکات غیر قابل کنترل چشم مثل نیستاگموس نیز برخی داروها که توسط پزشکان تجویز می گردد می تواند کمک کننده باشد

در یک مقاله که به تازگی منتشر شده است به صورت مفصل آتاکسی فلج مغزی را شرح داده ایم همچنین در این مقاله روش های کاردرمانی در فلج مغزی نوع آتاکسی را عنوان کرده ایم جهت مطالعه کلیک کنید

علت آتاکسی

آتاکسی می‌تواند ناشی از یک اتفاق ژنتیکی و یا غیر ژنتیکی نظیر سکته مغزی ام اس و یا حتی کمبود ویتامین ب ۱۲ باشد در این بخش ما به آتاکسی از بعد ارثی و اکتسابی نگاه می کنیم

 

آتاکسی مادرزادی یا ارثی

آتاکسی ارثی یا ژنتیکی می تواند زمان ایجاد شود که یک نفر از والدین یا هر دو نفر از والدین نقش ژنتیکی خود را به کودک یا فرزند خود منتقل کند در این موارد احتمال آتاکسی از یک نسل به نسل دیگر افزایش می‌یابد و سن شروع آن نیز زودتر خواهد بود ،ادر صورتی که فردی که دارای یک بیماری آتاکسی ارثی است حتماً قبل از بچه دار شدن می بایست به یک متخصص ژنتیک جهت بررسی های ژنتیکی مراجعه کند.

شانس انتقال ژنتیکی آتاکسی به نوع آتاکسی نیز بستگی دارد در مورد آتاکسی فردریش هر دو والدین برای انتقال بیماری آتاکسی باید درگیر باشند.

در مورد آتاکسی حسی حتی یک والد مبتلا به آتاکسی نیز می‌تواند منتقل کننده آتاکسی به فرزند خود باشد.

در برخی از اوقات فرد بدون هیچ علت مشخصی با تاکسی متولد می شود و سابقه خانوادگی در مورد این شخص ممکن است وجود نداشته باشد.

 

آتاکسی اکتسابی

همانطور که گفته شد در برخی از موارد آتاکسی می‌تواند در فرد بعدا ایجاد شود مانند جراحی مغز تومور های مغزی ،ضربه مغزی حتی استفاده بیش از حد الکل و مواد مخدر و عفونت ها نیز نظیر آبله مرغان و در معرض قرار گرفتن مواد شیمیایی و سمی نیز می‌تواند منجر به آتاکسی شود.

برخی از تومورها می تواند باعث آتاکسی شوند

علت آتاکسی در آتاکسی اکتسابی می تواند پیش آگهی آتاکسی را تعیین کند.

 

راه های تشخیص آتاکسی

تشخیص آتاکسی معمولاً به عهده یک متخصص مغز و اعصاب می باشد ،متخصص مغز و اعصاب شخص را معاینه می‌کند و تاریخچه پزشکی و علل احتمالی ایجاد آتاکسی را بررسی می‌کند .

آزمایشهایی که می‌توان از طریق آنها به وجود آتاکسی پی برد به شرح زیر است:

اسکن مغز ، ام آر آی ،آزمایش های ژنتیک ، آزمایش خون

 برخی از انواع تاکسی می تواند بر ترکیبات خونی تاثیر و تغییرات ایجاد کند به عنوان مثال در بیماری ویلسون در بررسی ادرار ۲۴ ساعته میتوان مقادیری غیر عادی از مس را مشاهده کرد

 

پیش آگهی آتاکسی

هیچ درمان قطعی برای آتاکسی وجود ندارد و پیش آگهی آتاکسی به نوع علت و شدت آن بستگی دارد، برخی از انواع آتاکسی ارثی می توانند حتی طول عمر فرد بیمار را کاهش دهند اما در بسیاری از افراد امید به زندگی به صورت عادی خواهد بود ا،گر آتاکسی به دلیل تصادف، جراحی و یا بیماری اولیه ایجاد شود ممکن است با گذشت زمان بهبودی نسبی ایجاد شود در بسیاری از موارد درمان به موقع آتاکسی به موقع می تواند نتایج خوبی را در بر داشته باشد.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خدمات مرکز

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

کلینیک تهران

مشاوره رایگان