مقالات

عدم کنترل ادرار و یا به اصلاح دیگر "بی اختیاری ادرار" در کودکان فلج مغزی بسیار شایع است اکثریت کودکان مبتلا به فلج مغزی در نهایت یاد می‌گیرند که چگونه ادرار خود را کنترل کند اما این روند بسیار کند تر از افراد دیگر اتفاق می افتد

 در این مقاله به دلایلی که سبب می‌شود که کودکان فلج مغزی دیرتر به کنترل ادرار دست پیدا کنند و راهکارهای درمانی پرداخته ایم.

فلج مغزی و بی اختیاری در کنترل ادرار

یکی از علائم اصلی فلج مغزی اسپاسم عضلانی ،افزایش تون عضلانی است .اسپاسم هنگامی که عضلات کودکان به طور غیر عادی و غیر ارادی منقبض می شوند ایجاد می شود ، عضلات روده و مثانه کودکان هم به تبعیت از اسپاسم کل عضلات ،دچار همین اسپاسم است و این موضوع می تواند به عفونت های ادراری و یبوست در کودکان فلج مغزی منجر شود.

 همچنین عضلاتی که در دیواره مثانه  وظیفه انقباض مثانه و خروج ادرار را دارند به درستی عمل نمی کنند و این موضوع باعث می‌شود که ادرار به خوبی دفع نشود و مقداری از ادرار در مثانه باقی بماند .

همچنین به دلیل کنترل ضعیف کودکان فلج مغزی بر روی عضلات مثانه شان  ، بی اختیاری ادراری اتفاق می‌افتد.

 

 عوامل عوامل موثر در بی اختیاری ادراری در کودکان فلج مغزی 

1-شدت اختلالات حرکتی

به طور کلی هر چقدر شدت فلج مغزی و مشکلات حرکتی این کودکان بیشتر باشد بی اختیاری ادرار در آنها بیشتر دیده می شود.

 کودکان فلج مغزی که تحرک کمتری دارند و اسپاسم عضلات بیشتری دارند ، معمولاً در معرض خطر بی‌اختیاری ادراری بیشتری قرار دارند. 

2-ناحیه آسیب دیده

بیماری فلج مغزی می تواند قسمتهای مختلفی از بدن را تحت تاثیر خود قرار دهد

 به عنوان مثال می تواند درگیری فقط در اندام تحتانی و پاها باشد و یا نیمی از بدن که صلاح فلج مغزی همی پلژی نامیده می شود و یا حتی فقط یک اندام درگیر شود.

 به عنوان مثال افراد همی پلژی فلج مغزی معمولاً در کنترل ادرار  مشکل هستند اما بر اساس فرضیه نوروپلاستی، مغز میتواند بر نیمه ضعیف‌تر تأثیرگذار بوده و این مشکل را به مرور مرتفع سازد.در افراد کوادروپلژی معمولا کنترل ادرار بسیار مشکل تر از انواع دیگر است.

3-شرایط ذهنی و شناختی

ناتوانایی های ذهنی و مشکلات شناختی یکی از  عوارض شایع در فلج مغزی می باشد اگرچه فلج مغزی یا سی پی و مشکلات ذهنی ارتباط مستقیمی با هم ندارند اما تقریباً ۵۰ درصد از افراد مبتلا به سی پی دارای مشکلات ذهنی هستند ، همین دلیل این موضوع می‌تواند بر روی بی اختیاری ادرار تاثیر بگذارد بدین شکل که معمولاً کودک ذهنیت و شناختی در خصوص  زمان تخلیه مثانه خود در هنگام نیاز ندارد و نمی داند که چه کاری باید انجام دهد.

4- مهارت های گفتاری

اکثر کودکان فلج مغزی در خصوص تکلم و صحبت کردن مشکلاتی را دارند و این باعث می شود که نیازهای خود از جمله نیاز به دستشویی رفتن را نتوانند بیان کند

5-سن

همانند سایر کودکان سالم افراد فلج مغزی هم با افزایش سن می توانند به مرور توانایی کنترل ادرار را به دست آوردند، اما میانگین سنی توانایی در کنترل ادرار در کودکان فلج مغزی بسیار بالاتر از کودکان سالم می باشد در برخی از موارد نیز یعنی حدود ۳۰ درصد به هیچ وجه نمی تواند عملی کرد روده و مثانه خود را کنترل کنند. 

راهکار چیست؟

بی اختیاری ادرار می تواند بر روی کیفیت زندگی کودک فلج مغزی تاثیر منفی داشته باشد

 این موضوع می‌تواند یک نگرانی دائم را برای والدین کودکان ایجاد کند خوشبختانه روش های وجود دارد که می توان بی اختیاری و عدم کنترل ادرار را در کودکان فلج مغزی مدیریت کرد درمان بی اختیاری در کودکان مبتلا به فلج مغزی شامل موارد زیر است:

شرطی کردن مثانه

 می توانید مقاطع زمانی خاصی را برای تخلیه مغزی اختصاص دهید و به عنوان مثال هر دو ساعت یکبار کودک خود را به دستشویی به ببرید و  از او بخواهید که مثانه خود را تخلیه کند حتی در صورت عدم موفقیت در تخلیه مثانه شما در دو ساعت بعدی مجدداً این کار را تکرار کنید و به مرور زمان خواهید دید که کودک در ساعات تعریف شده حس تخلیه مثانه برای او ایجاد می شود.

استفاده از پوشک

هرچند که استفاده از پوشک می تواند ناخوشایند باشد اما در شرایط بحرانی می تواند کمک کننده باشد به خصوص اگر که فرزند شما در سن پایین باشد و برنامه شرطی شدن را به تازگی شروع کرده باشید در اینجا استفاده از پوشک می تواند ایده خوبی برای جلوگیری از بروز بی اختیاری ادرار باشد.

دارو درمانی

برای کنترل بی اختیاری در ادرار در برخی از موارد پزشکان برای ریلکس شدن مثانه ها از داروهای آنتی کولینرژیک استفاده می کنند ،

استفاده از سوند

برای کودکان فلج مغزی می توان برای تخلیه ادرار در مقاطع مختلف از سوند استفاده کرد .

 دو نوع سنگ گذاری وجود دارد:

 حالت اول که به عنوان سوند گذاری متناوب گفته می‌شود شامل قرار دادن لوله در هر ۴ الی ۶ ساعت می باشد و حالت دوم سوند گذاری indwelling  نامیده می شودکه  سوند گذاری در هر زمانی می‌تواند اتفاق بیفتد گزینه دوم معمولا برای کسانی است که معمولا بعد از نوشیدن تمایل دارند که تخلیه ادرار انجام شود.

تزریق بوتاکس

تزریق بوتاکس می تواند باعث شل شدن عضلات مثانه شود و این موضوع از طریق کنترل سیگنال های عصبی اتفاق می افتد که باعث انقباض عضلات مثانه می شود ، نکته ای که مد نظر است این است که این موضوع موقت هست و نهایتا ۶ ماه میتواند ماندگاری داشته باشد. 

درک فلج مغزی و بی اختیاری

 معمولاً اگر بی اختیاری در دوران خردسالی در کودکان فلج مغزی می تواند عادی جلوه داده شود اما با بزرگ‌تر شدن آنها این مسئله مشکل ساز می‌شود.

 برخی از مشکلات فلج مغزی نظیر مشکلات ارتباطی و حرکتی و ناتوانی ذهنی می‌تواند باعث تشدید این موضوع شود.

 اکثر کودکان مبتلا به سی پی به مرور یاد می‌گیرند که چگونه روده و مثانه خود را کنترل کند در برخی از آنها ممکن است این موضوع کمی بیشتر طول بکشد.

 امیدواریم این مقاله به شما در درک بهتر این مشکل در کودکان فلج مغزی کمک کرده باشد و با استفاده از این مقاله می توانید در کنترل و درمان این معضل در کودکان سی پی گامی هرچند کوچک برداشته باشیم.

 

ترجمه توسط تیم پژوهشی مرکز جامع توانبخشی ایران

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خدمات مرکز

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

کلینیک تهران

مشاوره رایگان