آپراكسي به معناي عدم توانايي در تقليد فعاليتهاي هدفمند و اداري مي باشد؛ يعني فرد مبتلا به آپراكسي نمي تواند به صورت ارادي يك فعاليت حركتي را تقليد و همانند سازي كند.

از نظر عصبي آپراكسي به 2 نوع آوران و وابران تقسيم مي شود. در آپراكسي آوران سيستم اعصاب محيطي كه مسئول انتقال پيام به سيستم عصبي مركزي است درگير مي شود و در آپراكسي وابران برعكس سيستم اعصاب مركزي كه مسئول انتقال پيام دريافت و پردازش شده به سيستم عصبي محيطي است درگير مي شود.

در تقسيم بندي ديگري آپراكسي از نظر عضو درگير به آپراكسي دست، آپراكسي اندام تحتاني و آپراكسي اندامهاي گفتاري تقسيم بندي مي شود. در هريك از انواع فوق عضو مسئول انجام حركت از تقليد فعاليت حركتي به صورت ارادي عاجز است. مثلا در آپراكسي دست فرد نمي تواند لباسش را بپوشد يا دربياورد. در آپراكسي گفتار كه مدنظر ماست فرد مي تواند به صورت غيرارادي از اندامهاي گفتاري براي خوردن غذا استفاده كند و ضمنجويدن زبان را حركت دهد يا لبهايش را ليس بزند ولي اگر از او بخواهيم كه به صورت ارادي حركتي را تقليد كند مثلا زبانش را بيرون بياورد يا چپ و راست و بالا بزند يا لبهايش را گاز بگيرد، ليس بزند يا هر حركت ديگري انجام دهد از انجام حركت خواسته شده عاجز است. در آپراكسي اصطلاحا گفته مي شود كه فرد مبتلا به دنبال حركت مي‌گردد يعني مي داند كه بايد حركتي را انجام دهد ولي اينكه چگونه بايد اين كار را بكند پردازش نمي شود.

جهت ارزیابی دقیق اختلال گفتاری کودکتان در هر مقطع سنی و آگاهی از زمان تقریبی بهبودی فرزندتان و همچنین ارایه بهترین راهکارهای درمانی توسط گفتاردرمانان زبده موسسه ایران با ما همراه شوید تلفن 66596151

 

در نوع خفيف عدم توانايي در تقليد حركات ارادي و هدفمند منجر به عدم توانايي در توليد صداي گفتاري و در نتيجه پائين آمدن شديد وضوح گفتار مي شود تا حدي كه شنوندگان از درك گفتار فرد مبتلا عاجز مي شوند اما در نوع شديد آپراكسي عملا فرد توانايي انجام هيچ حركت يا توليد هيچ صدايي را ندارد و در نتيجه گفتار به صورت كلي مختل شده و ارتباط كلامي از دست مي رود.

درمان آپراكسي مبتني بر تقليد و تكرار حركت مورد نظر به صورت مكرر مي باشد. يعني بايد حركت براي فرد توضيح داده شود سپس به تصوير درآيد و به فرد مبتلا زمان داده شود تا حركت را تقليد كند.در كنار اين مسئله حتما بايد Manipulation يا دست- ورزي مدنظر باشد؛ يعني درمانگر بايد با دست خود كمك كند تا عضو حركت خواسته شده را انجام دهد مثلا با دستش زبان بيمار را به چپ يا راست ببرد چنانچه امكان دست ورزي نباشد بايد از ساير وسايل مثل آسبرانگ كمك گرفت تا انجام حركت تسهيل گردد. در كنار دست ورزي حتما تحريكات حسي نيز بايد مدنظر باشد چرا كه حس دريچه حركت است و هر جا كه حركت آسيب ديده باشد به طور قطع حس نيز دچار مشكل شده است پس بهبود حسي بهبود حركتي را نيز به دنبال خواهد داشت. تحركيات حسي شامل تحريك زان، سقف دهان (سخت كام وندم كام)، سطح داخلي گونه ها، خاصه بين لبها و دندانها، زير زبان و لبها مي باشد. در نهايت تحريك حساندامهاي گفتاري، دست ورزي و تحريك بيمار به تقليد و تكرار حركات خواسته شده منجر به برنامه ريزي حركتي در مغز مي‌شود. اين برنامه ريزي ابتدا در سطح كوركتس است و سپس با پيگيري و تمرينات به سطوح زير كورتکس منتقل شده و به صورت خودكار درمي آيد. در نتيجه فرد براي تكرار حركت مورد نظر ديگر نيازي به تفكر ندارد و اين امر منجر به بهبود گفتار مي شود.

انواع آپراکسی:

 آپراکسی عضوی: به حرکات ارادی دست ها و پاها مربوط است. ممکن است بیمار نتواند دستش را برای خداحافظی تکان دهد یا با دستش فرمانی یا پیامی بدهد (به طور ارادی) هر چند قدرت ماهیچه ای و دامنه حرکتی که برای انجام کارها مورد نیاز است، وجود دارد و بیمار قادر است تا کارها، را به طور خودکار (نه ارادی) انجام دهد.

 آپراکسی عضوی در مراکز کاردرمانی توسط کاردرمانان جسمی انجام میشود جهت مشاوره میتوانید با ما همراه شوید 66596151

 آپراکسی دهانی: فردی که به آپراکسی دهان مبتلا می باشد ممکن است نتواند زبانش را به طور ارادی بیرون بیاورد یا به طور ارادی کسی را ببوسد یا با لب هایش صدای بوسیدن را تولید کند. گاهی آپراکسی دهان با نوع سوم آپراکسی، یعنی گفتاری، اشتباه گرفته می شود، زیرا هر دوی آن ها ماهیچه های دهانی ـ چهره ای را درگیر می کنند، اما یکسان و همانند نیستند.

 

آپراکسی گفتاری (کلامی): گفتار یکی از عوامل تاثیر گذار در زندگی هر فردی است که در زندگی پرشتاب امروز اهمیت این موضوع دو چندان شده است. بنابراین تشخیص و شناسایی اختلالات گفتار و زبان نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این شرایط شایسته است که خانواده‌ها در این زمینه اطلاعاتی داشته باشند تا بتوانند نقایص گفتاری کودک خود را به طور مقدماتی تشخیص داده و با مراجعه به آسیب‌شناس گفتار و زبان در صدد رفع بهینه مشکلات احتمالی کودک خود برآیند.

 

دلایل بروز آپراکسی در کودکان


آپراکسی گفتار دوران کودکی یک اختلال حرکتی گفتار است. اختلالی است که در مغز کودک وجود دارد و اجازه نمی‌دهد پیام‌ها به عضلات دهان برای تولید مناسب گفتار برسد. در اغلب موارد، علت آن ناشناخته است. با این حال، برخی از علل احتمالی عبارتند از:
اختلالات ژنتیکی یا سندرم‌ها
سکته مغزی و یا آسیب مغزی
این مهم است که توجه داشته باشید که وقتی آپراکسی گفتار دوران کودکی به عنوان “آپراکسی پیشرفته” معرفی گردد رشد کودک دیگر به آسانی نخواهد بود. در بسیاری از اختلالات رشدی گفتار رشد، کودکان صداهای گفتاری را در یک الگوی نرمال و عادی یاد می‌گیرند فقط با سرعت کندتر. در آپراکسی گفتار دوران کودکی، بچه‌ها الگوهای معمولی را دنبال نمی‌کنند و پیشرفت بدون درمان ممکن نیست. هیچ درمانی وجود ندارد مگر با مداخله مناسب و فشرده که پیشرفت‌های قابل توجهی را می تواند داشته باشد.

 

راهکارهای درمانی آپراکسی گفتار در کودکان

 

در صورت شدید بودن نقص، استفاده از ابزار و وسایل دیگر پیشنهاد میشود:


– زبان اشاره – دفترچه تصویردار – زبان نوشتاری – ابزارهای ارتباط الکترونیکی
تحریک تمام حواس (شنوایی، بینایی، عمق) برای دریافت بازخورد
هر چه شدت مشکل بیشتر، درمان فشرده تر
سلسله مراتب درمانی پیشنهاد darly ‘ yoss
در صورت وجود آپراکسی دهانی: شروع درمان با تمرین جلوی آینه و تقلید حرکات متنوع زبان و لب
تقلید پی در پی و بی وقفه واکه ها، با حرکات اغراق آمیز لب و دامنه حرکتی زیاد فک (پس نورد حسی – حرکتی)
تولید و تقلید همخوانهای قابل دید و سپس ترکیب آنها با واکه ها

به منظور ایجاد تکیه والگوهای نوایی از ترکیب واکه همخوان استفاده کنید
تقلید سیلاب های cvc و استفاده از جفتهای کمینه برای واژه های هم قافیه: شانه لانه دانه خانه چانه
استفاده از عبارات و بسط آنها برای تمرینات ساختهای متوالی: من ← من شانه ← من شانه دارم
استفاده از واژه های دارای خوشه های همخوانی cvcc
کاهش سرعت گفتار برای آگاهی از خود کنترلی

جلسات فشرده پیشنهاد می گردد
پیشنهاد hynes 1985:
تمرینات فشرده ی حرکات مجزای زبان و لبها
تقلیدواکه ها و همخوانها و تقلید ترکیبات vc و cv
تقلید هجاها و کلمات
پرهیزاز تمرینات مکرر تمیز شنیداری
از سرعت کم استفاده کنید تا خود کنترلی را تسهیل نمایید

از عبارات کاربردی استفاده کنید
از زیر وبمی ، تکیه همراه با حرکات دست و پا برای تسهیل گفتار استفاده نمایید
تمرینات فشرده متناوب و منظم باشد
درک آگاهانه از حس های دهانی را گسترش دهید
روشهای درما نی آپراکسی دوران کودکی
تحریک یکپارچه

integral stimulation
عبارتست از برنامه ی درمان تولید با تاکید بر تقلید الگوهای بینایی – شنیداری
درروش تحریک یکپارچه به الگوی شنیداری والگوی بینایی(توجه به چهره ی درمانگر) توجه می شود تمرینات ببین و گوش بده
سلسله مراتب پیشنهادی Rosenbek و همکاران:
نگاه کردن به درمانگر و گوش دادن به گفته او و تکرار همزمان آن ( توجه به سرنخهای شنیداری –بینایی )

تکرار گفته ی هدف پس از تولید درمانگر
حذف سرنخهای شنیداری اما سرنخهای بینایی باقی می ماند
ارایه پاسخ هدف با سئوال مناسب از طرف درمانگر ( حذف سرنخ بینایی– شنیداری)
گنجاندن گفته هدف در موقعیت ایفای نقش و بیان آن در شرایط مناسب توسط مراجع
روشهای درمانی لامسه ای – حرکتی:
هدف: اصلاح تولید گفتار به کمک افزایش باز خورد حس لمس وحرکت چهره ای دهانی
افزایش درک حس حرکات گفتاری و غیر گفتاری در تصحیح و هنجار سازی تولید گفتار

واژه های کلیدی: فعالیت حرکتی ، سیستم عصبی ، ارتباط کلامی

گردآوری:شیدابختیاری کارشناس گفتار درمانی

 

خدمات مرکز

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

کلینیک تهران