روش آموزش میوه . رنگ. حیوان. و اشیا. به کودکان کم توان ذهنی

 

 

 

1)     گسترش و تثبيت دامنه لغات دركي و بياني

 

1-     واژگان مربوط به اعضاي بدن

 

 

هدف: گسترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به اعضاي بدن، مثل: چشم، گوش، بيني (دماغ)، دست، پا، دهان، زبان، مو، سر، دندان، شكم، انگشت، ناخن، لپ، گردن، چانه، پيشاني و ...

 

روش آموزش: شامل چهار مرحله به شرح زير است:

 

مرحله اول: نام هرعضو بدن را مي گوييم مثلا مي پرسيم:(چشمت كو؟) كودك عضو مورد نظر را روي بدن خود نشان دهد و مي گويد: اينه.

 

(اين تمرين، بايستي روبروي آينه باشد تا كودك خودآگاهي كاملتر باشد، كامل خود را ببيند و آنقسمت را نيز مي توانيد به صورتهاي مختلف تحريك كنيد تا كودك بهتر آن عضو را حس كند. مثلا براي دست با شيء نرم و زبر- خيس كردن- نيشگون گرفتن و ... دست آن را لمس كند و حس كند به دستش وسايل مختلف بدهيد و بگيرد و پرت كند.)

 

مرحله دوم: كودك بايد عضو مورد پرستش را بر روي فرد مقاقل و ديگران نشان دهد و سپس بتواند روي عروسك و بعد روي تصوير يا پازل آدمك نشان دهد.

 

مرحله سوم: پس از اينكه كودك در تمرين مرحله دوم تا حدي تبحر يافت، از او مي خواهيم همزمان با نشان دادن عضو مورد پرستش، نام آن را نيز پس از ما تكرار كند.

 

مرحله چهارم: كودك بايد هر عضوي از اعضاي بدن را كه ما نشان مي دهيم و مي پرسيم: (اين چيه؟) بلافاصله و بدون راهنمايي ما به خاطر آورد و بيان كند. براي تمرين ديگر براي اين مرحله، بايد از كودك خواست تا آدمكي را نقاشي كند و همزمان با ترسيم هر عضو، نام آن را نيز بيان كند. همچنين مي توان با نشان دادن يك عروسك به كودك، خواست تا بگويد كه عروسك چه چيزهايي دارد و همزمان با نشان دادن هر عضو، نام آن را بگويد.

کاردرمانی ذهنی نقش بسزایی در آموزش و ارتقا سطح درکی و شناختی کودکان دارد جهت همراهی با تیم کاردرمانی ذهنی ایران با ما تماس بگیرید 66596218

2-     واژگان مربوط به حيوانات

 

هدف: گسترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به حيوانات، مثل: سگ، گربه، اسب، خروس، ماهي، مرغ، فيل، گاو، گوسفند، پروانه، اردك و ...

 

روش آموزش: شامل سه مرحله به شرح زير است:

 

مرحله اول: 6 تصوير (در صورتيكه كودك توانايي پائين داشته يا مشكل دقت و توجه و تمركز داشته 2 مورد) از تصاوير حيوانات را مقابل كودك قرار دهيد و هربار از آنها بخواهيد تا تصويري كه شما نام مي بريد، مثلا مي گوييد: (سگ كو؟) را نشان دهند.

 

نكته: در صورتيكه كودك روي تصوير مشكل داشته و نمي تواند از روي تصوير تشخيص دهد، روي عروسك (عروسك مثلا سگ)، در باغ وحش آن حيوانات را عيني ببينيد، عروسك آن را نشان دهد، صدايش را توليد كنيد، او بشنود، در تلويزيون آن حيوان را ببيند، بعد روي كارت نشان دهد. پس از اطمينان از شناخت اين 6 تصوير به تدريج تصاوير جديدي را جايگزين كنيد و تعداد تصاوير را نيز به تدريج افزايش دهيد.

 

مرحله دوم: پس از آشنايي مقدماتي كودك با اين تصاوير از آنها بخواهيد تا نام تصوير مورد نظر را پس از شما تكرار كنند يعني بتوانند آنچه را كه شما مي گوييد، تقليد كنند.

 

مرحله سوم: هر تصويري را كه به كودك نشان مي دهيد، و مي پرسيد: "اين چيه؟" بتوانند نام آن را به خاطر آورند و بيان كنند. براي تمرين بيشتر از تصاوير متنوع تري استفاده كنيد.

 

3-     واژگان مربوط به ميوه ها

 

هدف: گسترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به ميوه ها مثل: سيب، خيار، انگور، موز، توت، گيلاس، آلبالو، انجير، طالبي، پرتقال و ...

 

روش آموزش:

 

در اينجا از تصاوير استفاده كنيد و مانند روند مطرح شده براي تمرين قبلي آموزش دهيد. يعني در صورتيكه كودك با كارت آشنايي نداشته از ميوه ها به صورت عيني (واقعي) براي آموزش كودك استفاده كنيد. مثلا كودك ميوه سيب را لمس مي كند، بو مي كند، مي خورد، مي بيند، از تماس حس ها استفاده مي كند بعد روي كارت نشان مي دهد.

 

پس بنابراين كودك بايستي ابتدا تصاوير را نشان دهد، سپس نام آن را به همراه شما تكرار كند و در مرحله‌ي آخر بتواند نام هركدام از تصاوير مورد نظر را بهخاطر آورد و بدون كمك به شما پاسخ دهد.

 

4-     واژگان مربوط به سبزيجات

 

هدف: گشترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به سبزيجات مثل: هويج، بادمجان، كدو، گوجه فرنگي، پياز، سير و ...

 

روش آموزش همنند روش آموزشي كه در مورد ميوه ها مطرح شده مي باشد.

 

5-     واژگان مربوط به اشياء

 

هدف: گسترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به اشيا، مثل: ميز، صندلي، تلفن، يخچال، تختخواب، راديو، ضبط صوت، اجاق گاز، چرخ خياطي و ...

 

روش آموزش: برا آمزوش اين گروه از واژگان مي توان علاوه بر استفاده از تصاوير، از اشياي موجود در محيط يا اسباب بازيهاي مربوط به اشياء و وسايل استفاده كرد. به دليل دامنه وسيع اين واژگان و تسهيل و تعميم اين مفاهيم بهتر است از تصاوير متنوع وسايل و اشياء استفاده كرد.

 

روند آموزش نيز مشابه مراحل مطرح شده براي موارد قبلي است.

 

6-     واژگان مربوط به پوشاك

 

هدف: گسترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به پوشاك مثل: شلوار، بلوز، جوراب، كفش، جيب، يقه، آستين و ...

 

روند آموزش نيز مشابه مراحل مطرح شده براي موارد قبلي است.

 

7-     واژگان مربوط به رنگها

 

هدف: گسترش تثبيت و درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به رنگها مثل: قرمز، آبي، زرد، سبز، نارنجي، سفيد، صورتي، سياه، قهوه اي، بنفش و ...

 

ابزار آموزش: مكعبها يا مهره‌هاي رنگي يك شكل و يك اندازه از هر رنگ حداقل 10 عدد، مكعبها يا مهره‌هاي رنگي غير همشكل (مختلف) در سايزهاي مختلف از هر رنگ حداقل 10عدد.

 

روش آموزش: شامل چهار مرحله به شرح زير است:

 

مرحله اول: كودك بايد بتواند مكعب هاي يك رنگ را باهم در يك مكان قرار دهد. (همرنگي) و سپس دسته بندي (بتواند تمام اشياء و وسايل همرنگ را جدا كند.)

 

نكته 1: ابتدا از 2 رنگ استفاده مي كنيم رنگ قرمز و زرد. به كودك مي گوييم مثل اين يا شبيه اين را به من بده يا بذار كنار خودت. (در اين مرحله نامي از رنگ برده نمي شود.)

 

وقتي كودك توانست رنگهاي قرمز (مكعبها يا مهره هاي همرنگ و همشكل و هم اندازه) را كنار هم قرار دهد. و مكعبها يا مهره هاي همرنگ و همشكل و هم اندازه زرد را نيز كنار هم قرار دهد. يك رنگ ديگر آبي به آن اضافه مي كنيم. مجددا كه توانست انجام دهد رنگ سبز را نيز به آن اضافه مي كنيم. (در پايان كودك مي بايست بتواند تمام اشياء همشكل و هم اندازه و همرنگ هم (4 رنگ اصلي) را به خوبي جدا كند. در اين مرحله كودك همرنگي را به خوبي مي داند.

 

نكته 2: سپس كودك مي بايست بتواند تمام اشياء با شكلها و رنگها و سايزهاي مختلف را جدا كرده و دسته بندي كند. مثلا بايستي بتواند مكعبها و مهره ها و ... كه به رنگ 4 رنگ اصلي هستند را دسته بندي كند. آبي ها يكطرف، قرمزها يكطرف، سبزها يكطرف، زردها يكطرف.

 

نكته مهم اينكه در اين قسمت نامي از رنگ برده نمي شود.

 

مرحله دوم: وقتي كودك بتواند تمام اشياء را براساس رنگ آنها جدا كند آموزش يا شناخت رنگ آبي شروع مي شود (نكته حتما از رنگ آبي لازم نيست كه شروع شود گاهي برخي از كودكان نسبت به يك رنگ علاقه خاصي نشان ميدهند يا آشنايي كمي دارند ما از آن رنگ مي توانيم شروع كنيم ولي معمولااز رنگ آبي شروع مي كنند.) بايد از يك مجموعه (مثلا 30مكعب از 3 رنگ قرمز، آبي و زرد) از مكعبهاي رنگي، رنگ مورد نظر را جدا كند. ابتدا از يك رنگ شروع مي كنيم مثلا آبي و مي گوييم كه (آبي ها را جدا كن، مثل اين) اين چه رنگيه؟ آبي. پس از اينكه كودك از عهده ي جدا كردن يك رنگ برآمد، يعني توانست ابتدا از روي مكعبها، بعد مهره ها، بعد تمام اشياء مختلف و سپس درمحيط توانست نشان دهد مي گوييم كه كودك به خبي رنگ آبي را مي شناسد و مي تواند در محيط نيز تعميم دهد، به تدريج رنگ دوم را نيز معرفي مي كنيم و به تناوب از وي مي خواهيم تا يكي از مكعبهاي رنگي را بدهد.

 

مرحله سوم: از كودك مي خواهيم تا همزمان با برداشتن مكعب مورد نظر نام رنگ آن را نيز همراه ما تكرار كند. اين كار را براي ساير رنگها نيز انجام مي دهيم.

 

مرحله چهارم: به تدريج پس از اينكه دانش آموز توانايي تقليد نام دست كم 2 رنگ را به دست آورده از او مي خواهيم تا نام رنگهاي مورد نظر را به خاطر بسپارد و هر بار كه از او مي پرسيم «اين چه رنگيه؟» نام رنگ مورد نر را به خاطر بسپارد و بيان كند.

 

توضيح: نام رنگها را به تدريج آموزش دهيد. ابتدا تمرين ها را فقط به سه رنگ اصلي «قرمز، آبي و زرد» اختصاص بدهيد، پس از اينكه كودكان توانستند نام رنگها را بدون راهنمايي شما و براي مصاديق مختلف بيان كنند، به تدريج رنگهاي ديگر را آموزش دهيد. براي تسهيل و تعميم رنگها لازم است پس از يادگيري حداقل سه رنگ دائما در مورد رنگ اشياي مختلف از آنها سؤال شود.

 

8-     درك و بيان مفاهيم

 

هدف: گشترش و تثبيت درك، تقليد و بيان خودبخودي واژگان مربوط به مفاهيم مختلف اين قسمت از آموزش عبارتند از مفاهيم واژگان: بزرگ و كوچك، بيشتر و كمتر (زياد و كم)، بالا و پائين، زير و رو، دور و نزديك، بلند و كوتاه، باز و بسته، پهن و باريك، داخل و خارج و ...

 

توضيح: در اين مبحث هدف اصلي آن است كه كودك بتواند هر كدام از اين مفاهيم را در جاي مناسب خود و به طور معني دار بيان كند.

 

ابزار آموزشي: دو عدد توپ مشابه در دو اندازه ي متفاوت، دو عدد مداد مشابه كه يكي بلندتر از ديگري است، دو عدد خط كش مشابه كه تنها از نظر پهنا با يكديگر متفاوت هستند، دو گروه نامساوي از مهره ها و ... تمام امكانات موجود.

 

روش آموزش: براي ارزيابي توانايي و آموزش مفاهيم بالا بايد از موقعيتهاي مختلف سود جست.

 

مرحله اول: شما از كودك مي خواهيد تا كاري را انجام دهد. سپس در مورد آن كار سؤال كنيد:

 

دستور: توپ بنداز پائين

 

پرسش: چكار كردي؟

 

پاسخ: توپ انداختم پائين.

 

ساير مثالها عبارتند از:«توپ بنداز بالا، توپ بذار بيرون (خارج)اتاق، توپ بذار تو (داخل) كشو، توپ بزرگ بده به من، توپ كوچيكو بردار، خط كش پهن بردار و ...»

 

نكته: كودكي كه با برخي از اين مفاهيم آشنايي ندارد مي بايست ابتدا اين مفاهيم را به او آموزش داد. مثلا: مفهوم بزرگ و كوچك؛ ابتدا با دو وسيله كه اختلاف اندازه آنها بسيار زياد است مثلا يك توپ كاملا بزرگ و يك توپ كاملا كوچك و در كلام خودتان مفهوم بزرگ را خيلي اغراق آميز بيان كنيد و دستان خود را به مفهوم بزرگ باز كنيد، كودك شيء بزرگ را لمس كند، روي توپ بزرگ بنشيند به او بگوييد توپ بزرگ را توي جيبت بگذار، وقتي مي بيند كه نمي تواند مفهوم بزرگ را بهتر درك كند وقتي خوب اين مفهوم را روي توپهايي كه اختلاف اندازه آنها زياد است درك مي كند. روي اشياء ديگر با همين اختلاف كار شود. وقتي كه كاملا درك كرد اختلاف دو اندازه را متر كنيد و او به مراتب اين مفهوم را بهتر درك مي كند.

 

يا در مورد مفهوم بلند و كوتاه: كودك مي بايست دو شيء با اختلاف زياد يكي كاملا بلند و ديگري كاملا كوتاه بعد مثلا با چوب بلند به اسباب بازي كه آويزان از سقف است بزند  بعد سعي كند با چوب كوتاه اين كار را انجام دهد و به صورتهاي مختلف مثل مورد بالا مفهوم بلند و كوتاه را درك كند. به مراتب كه اين مفهوم را درك كرد فاصله بين دو شيء كمتر مي شود تا حدي كه بتواند مداد بلند و كوتاه را به خوبي تشخيص دهد. اين تمرينات را درمورد تمام مفاهيم نيز كار كنيد تا كامل درك كند.

 

مرحله دوم: اين بار از كودك بخواهيد تا او به شما دستور بدهد، و شما آنرا انجام بدهيد، به اين ترتيب كاربرد اين مفاهيم براي كودك بيشتر تثبيت مي شود.

 

مرحله سوم: كتابهاي مصور با تصويرهاي مربوط به مفاهيم مورد نظر را مقابل كودك قرار دهيد و از آنها بخواهيد تا در مورد تصوير صحبت كنند.

 

براي مثال: با ديدن تصويري كه در آن يك كيف روي ميز و كيف ديگر زير ميز قرار دارد، كودك بايد بتواند با نشان دادن هر كيف بگويد كه در كجا قرار گرفته است.

 

مرحله چهارم: شما هر بار يكي از اشياء را برداشته و در جايي مي گذارد، سپس هر بار از كودك مي پرسيد كه (چكار كردم؟) و او بايد كاري را كه شما انجام داده بيان كند. توجه داشته باشيد كه با ادغام دو مفهوم با يكديگر تمرينها شكل پيچيده تري به خود مي گيرند. براي مثال: شما توپ بزرگ را برداريد و زير ميز مي گذاريد. كودك بايستي بگويد: شما توپ بزرگ را گذاشتين زير ميز.

 

ادامه دارد...

 

واژه های کلیدی: کاردرمانی ذهنی در کودکان عقب مانده ذهنی _ آموزش مراحل یادگیری مفاهیم و واژه ها

گردآوری :سیدفاطمه شوقی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید