پانزده سال تجربه در عرصه توانبخشی کودکان

اختلال دیکته نویسی ودرمان آن 

سه نوع مشكل وجود دارد كه ممكن است سبب غير قابل درك شدن نوشتن كودك شود.

اول، مشكل املايي ويژه، كه املاي بعضي كلمات آن قدر معيوب است كه تشخيصش دشوار است. دوم، مشكل نوشتن ويژه، كه خط آن قدر بد است كه قابل خواندن نيست و سوم، اختلال زبان، كه زبان به كار برده شده توسط كودك ممكن است آن قدر مملو از خطا باشد كه قابل فهم نباشد.

مشكل املايي ويژه در اين مقاله بحث خواهد شد. 

مشكل املايي ويژه يعني چه؟

مشكل املايي ويژه به عنوان يك مشكل املايي معنادار و بدون علت معلوم تعريف مي شود. يك مشكل املايي معنادار معمولاً دو انحراف معيار زير ميانگين سن كودك تعريف مي شود.

مشكل املايي ويژه غالباً با مشكل خواندن ويژه مرتبط است. در بعضي از كودكان، مشكل املايي ويژه يك مشكل مستقل است. اگر چه چنين كودكاني متوسط توانايي خواندن را دارند، مطالعات پژوهشي نشان مي دهند كه مشكلات ظريف خواندن در چنين كودكاني با آزمون ويژه كشف مي شود. 

املا چگونه ارزيابي مي شود؟

به طور كلي چندين آزمون املايي ميزان شده وجود دارد. اين آزمون ها از حيث روش هاي ارزيابي املا متفاوت هستند. بعضي از آزمون ها كلماتي را به كودك عرضه مي كنند كه بخشي از واژگان تصويري اش است و بعضي ها كلمات متنوعي را عرضه مي كنند. معمولاً آزمون ها هجي كردن املا را در بر مي گيرند. هم چنين بعضي آزمون ها ممكن است تشخيص املاي صحيح يا غلط يك كلمه باشد.

روان شناس، آزمون يا آزمون هايي را انتخاب خواهد كرد تا اطلاعاتي در مورد سطح املاي كودك، هم چنين نوع مشكلاتش فراهم آورده براي مثال، آزموني انتخاب مي كند كه نشان مي دهد كودك مشكلاتي در هجي كردن املا دارد. ولي در تشخيص كلماتي كه املاي غلط دارند مشكلي ندارند و در نتيجه مشكل او ممكن است ناشي از مشكلات ويژه در حفظ كلمه باشد. هم چنين روانشناس سعي خواهد كرد بين غلط هاي املايي مختلف نظير غلط هاي آوايي، ديداري، و زنجيره اي، كه در زير توصيف مي شود، تميز ايجاد كند.

روان شناس ممكن است آزمون هايي ديگري را نيز به منظور تشخيص نوع مشكلات املايي كودك انجام دهد. براي مثال اگر املاي كودك غلط هاي آوايي، زيادي دارد، ممكن است مهارت هاي تميز شنوايي كودك را آزمون كند تا مشخص كند آيا او مي تواند بين اصوات مختلفي كه مي شنود تميز قائل شود يا نه.

شنوايي كليه ي كودكان با مشكل خواندن ويژه بايد ارزيابي شود، زيرا بعضي از مشكلات املايي ممكن است مربوط به اختلال شنوايي باشد.

 

نقص در مشكل املايي ويژه

خواندن و نوشتن، فرآيندهاي متضادي هستند. در خواندن، علائم نوشته شده (نويسه ها) به اصوات متناظر خود (آواها) تبديل مي شوند؛ در نوشتن، آواها به نويسه هاي متناظرشان تبديل مي شوند.

در زبان انگليسي، املا نيازمند آگاهي از قواعد متناقض تبديل آواها به نويسه هاي مناسب است. يك آواي ويژه ممكن است. با نويسه هاي مختفي (براي مثال، snuff و enough) نشان داده شود و نويسه هاي يكساني ممكن است با آواهاي مختلفي باشد ( براي مثال and cough، hiccough. enough). كلماتي كه آواهاي يكسان ولي نويسه هاي متفاوتي دارند، هم صدا ناميده مي شوند. (براي مثال، shoot and shute). معمولاً املاي صحيح تا وقتي كودك به مرحله ي آواشناسي نرسيده باشد. امكان پذير نيست فقط در اين مرحله است كه گاهي از تناظر نويسه با آوا مقايسه مي شود.

شواهدي در دست است كه كودكان در خواندن زودتر از نوشتن به اين مرحله وارد مي شوند.

 

فرآيند املا در مغز

ابتدا تصور مي شود كه كلمه وارد بخشي از مغز سيستم شناختي مي شود و به ناحيه ي نوشتاري مي رود كه املاي كلمه را به هنگام نوشتن كنترل مي كند.

دو مسير متفاوت براي فرآيند املا وجود دارد كه از سيستم شناختي به ناحيه ي نوشتاري برود. اگر كلمه آشنا باشد از مسير A مي رود و اگر نا آشنا باشد از مسير B مي رود.

مسير A براي كلمات آشنا مستلزم جورسازي كلمه با انباره اي از كلماتي است كه املاي صحيح آن ها فراگرفته شده است. اين يك سيستم واژه نامه اي يا «واژگان» است با مشابه سيستمي كه براي خواندن كلمات آشنا به كار مي رود.

مسير B براي كلمات نا آشنا مستلزم يك مرحله ي آواشناسي است كه كلمه به اصوات تشكيل دهنده اش (آواها) تجزيه مي شود آن گاه با يك تجزيه كننده ي آوا به نويسه، قبل از ورود به ناحيه ي نوشتاري، پردازش مي شود. ناحيه ي نوشتاري طرز نوشته شدن كلمه را كنترل مي كند.

وقتي كه نوشته شدن كلمه اي را داريم، پس از پردازش آن از طريق مسير B متوجه مي شويم كه اين كلمه را قبلاً ديده ايم. بنابراين آن را مجدداً و اين بار از مسير A پردازش مي كنيم و اصلاح مي نماييم. اين امر احتمالاً به اين دليل است كه املاي كلماتي كه قبلاً نوشته ايم را آسان تر مي يابيم.

شواهدي وجود دارد كه نشان مي دهد كودكان با مشكل املاي منفرد از كودكان با مشكل توأم خواندن و املا در آزمون هايي كه نقص شناختي بنيادين را مشخص مي كند، متفاوت هستند.

مطالعات نشان مي دهد كه كودكان با نقائص املاي منفرد مهارت هاي زباني نسبتاً بهتري دارند و مشكلاتشان در مسير آواشناس (مسير B) است. كودكان با مشكل توأم املاي ويژه و خواندن به نظر مي رسد مهارت هاي زباني ضعيف تري دارند و نقائص آوايي (آواشناسي) و هم چنين نقائص غيرآوايي (واژگاني) در املا دارند (مسيرهاي B,A)

 

خطاهاي املايي

مي توان خطاهاي كودكان با مشكل املاي ويژه را با انواع مختلف تقسيم كرد. در به وجود آمدن هر نوع خطايي املايي بيش از يك فرآيند ممكن است دخيل باشد و از اين رو فرد بايد مراقب باشد كه هر نوع خطا را نشانگر يك نوع نقص نداند. براي مثال، خطاهاي به اصطلاح آوايي ممكن است معلول مشكلات تبديل آوا به نويسه باشد، با اين حال ممكن است معلول عدم توجه كودك به اصوات و قادر نبودن به تميز بين اصوات مختلفي كه مي شنود، نيز باشد. هم چنين ملاحظه شده است كه كودكان با مشكل املاي ويژه غالباً تركيبي از اين خطاها را نشان مي دهند و بسياري از خطاهايشان از لحظه اي به لحظه اي تغيير مي كند.

با وجود اين، اگر همراه با ارزيابي دقيق به كار رود، تشخيص نوع خطا ممكن است راهنماي مفيدي در پيدا كردن روش هاي مناسب كمك به يك كودك با مشكل خواندن ويژه باشد.

خطاهاي آوايي

اين خطاها در كودكان با مشكل املاي ويژه بسيار متداول اند. خطاهاي آوايي از لحاظ شكل كلمه داراي املاي درستي هستند ولي به هنگام خواندن اصوات غلطي دارند. براي مثال، كودك ممكن است Lap را به جاي Lip يا goase را به جاي goose بنويسد. اين اختلال، مشكل خواندن دارند.

 

خطاهاي ديداري

برخلاف خطاهاي آوايي، خطاهاي ديداري اصوات درستي دارند ولي از لحاظ شكل كلمه غلط هستند. براي مثال Lite به جاي Light و grate به جاي great. اين خطاها نشان مي دهند كه سيستم آواشناسي به دليل مشكل در يادآوري ديداري كلمات آشنا، مختل است (يعني نقص در سيستم واژگاني كه قبلاً تشريح شد)

 

خطاهاي جانشين سازي حروف

اين خطاها سبب مي شود كه كودك pig را به جاي big يا Log را به جاي dog بنويسيد. اين خطاها ممكن است ناشي از مشكلات ادراك ديداري باشند. اين علل بنيادين ممكن است با آزمون هاي ويژه تشخيص داده شوند.

 

خطاهاي اضافه كردن و حذف كردن حروف

در خطاي اضافه كردن، يك حرف اضافي به يك كلمه افزوده مي شود. براي نمونه، beflore به جاي before در خطاهاي حذف كردن، حروفي حذف مي شنوند، نظير bicyle به جاي bicycle اين خطاها مي تواند به علت مشكلات واژگاني يا آواشناسي باشد. بعضي حذف كردن ها، به ويژه حذف كردن هاي اصواتي نازك يا بسامه بالا نظير th ممكن است به علت مشكلات ظريف شنوايي باشد.

 

خطاهاي زنجيره اي

اختلال زنجيره اي به خطاهاي نظير brigde به جاي bridge و منجر مي شود اين خطاها به مشكلات سازمان دهي زنجيره اي مربوط هستند.

 

خطاهاي غيرمنطقي

اين خطاهايي هستند كه با الگوهايي كه در بالا تشريح شد، تناسبي ندارند. آنها نه شكل شان صحيح است و نه اصواتشان مواردي از چنين خطاهايي ritt به جاي right و Lift به جاي Lough مي باشد.

تحليل دقيق بعضي از اين خطاها ممكن است مشكلي را در هجي كردن آوايي (صداها) نشان دهد. كودكاني كه چنين خطاهايي را مرتكب مي شوند در فرآيندهاي آواشناسي و حافظه ديداري (فرآيندهاي واژگاني) مشكل دارند. شگفت انگيز نيست كه اغلب، شواهدي از مشكلات زباني متنوع نشان مي دهند.

 

 

 

 

پيشنهادات ترميمي

براي درمان كودكاني كه داراي ناتواني هاي هجي كردن هستند، ارزش هاي آموزشي مشابه كه طرفدار آموزش هجي كردن كه كلاس هاي عادي هستند، استفاده مي شود. به هر حال براي كودكاني كه با روش هاي عادي ياد نگرفته اند، برنامه هاي ويژه و تأكيدات مخصوصي لازم است يكي از قضاوت هاي اصلي، تشخيص عوامل موثري است كه در پيشرفت هجي كردن كودك مداخله مي كنند مثلاً كودكي كه مشكل فصل بندي دارد و همچنين مشكلاتي كه در تميز شنيداري دارد، مسلماً مشكلاتي در يادگيري نيز خواهد داشت مگر آن كه آموزش با قوت ها و ضعف هاي آن كودك منطبق شده باشد. در اين وضعيت روش آموزش فرآيند. يك تكليف به روش تعليم مهارت عادي اضافه مي شود برخي پيشنهادات ترميمي، شامل پيشنهادات كلي و ويژه در زير ارائه مي گردد.

1- آموزش انفرادي

كودكي كه در كلاس در هجي كردن با شكست مواجه مي شود به يك برنامه ي انفرادي نياز دارد. بعد از آن كه كودك به پيشرفت هايي دست يافت و اعتماد به نفس او افزايش يافت، مي توان او را با كودك ديگر يا در يك گروه كوچك آموزش داد.

2- هشياري هجي كردن را رشد دهيد

به كودك از طريق تمرين كردن دروس و بازبيني نوشته هاي خويش آموزش دهيد اين امر بسيار اهميت دارد يك برنامه ي ترميمي براي هجي كردن، بايد آگاهي در صحت هجي كلمات و عادت خود- نظارتي را در هجي كردن، ترتيب دهد.

3- براي نشان دادن موفقيت كودك دروس ترميمي را ترتيب دهيد.

اگر كودكان در تكاليف قابل دسترسي خود موفق باشند بيشتر برانگيخته شده، دامنه ي توجه طولاني تري خواهند داشت در نتيجه مدت زمان بيشتري روي تكليف باقي مي مانند. بنابراين بسيار مهم است كه دروس به شيوه اي برنامه ريزي مي شوند كه در آن كودك موفقيت را تجربه كند، ترجيح داده مي شود كه براي هر پاسخي موفقيت را تجربه كند.

4- پر آموزي را مهيا كنيد.

بسياري از برنامه هاي هجي كردن، با كلمات بسيار زياد و تن در دادن به يادگيري مختصر تعداد زيادي كلمه كه در روزهاي آتي فراموش مي شوند، بهتر بوده و مقرون به صرفه تر است.

5- آموزش را با هدف تعميم دهي مهيا كنيد.

معلم ترميمي، بايد به كودكاني كه ناتواني هاي شديد هجي كردن دارند، تعميم دادن را آموزش دهد بجاي شناساندن قواعد، مواد را براي مطالعه به گونه اي فراهم كنيد كه كودك بتواند آن را تعميم دهد. معلم مي تواند بعد از تعميم دهي قواعدي را كه كودك كشف كرده است ارائه دهد.

6- از حواس چند گانه براي ارائه دروس هجي كردن استفاده كنيد

همان طور كه قبلاً گفته شد در آموزش هجي كردن، رويكرد چند حسي (حواس چند گانه) بهترين نتايج را به دست آورده است. در اين رويكرد كودك مي بيند- مي شنود- و لمس مي كند. رويكرد بصري، شنيداري، جنبشي و لامسه فر ناله براي خواندن و هجي كردن، نمونه اي از رويكرد چند حسي مي باشد.

7- كودك را تقويت كنيد.

در طول درس ترميمي، تحسين، ترغيب ضروري است. تحسين با تقويت اجتماعي براي اكثريت بچه هاي كافي است. براي برخي از آنها ممكن است تقويت كننده هاي مادي ضروري باشد.

8- از لغاتي كه جزو خزانه ي لغات و كاركردي كودك است، استفاده كنيد.

بررسي ها نشان مي دهند كه كودكان موادي را كه براي آنها معني دار هستند، زودتر فراگرفته آنها را در حافظه ي خود نگه مي دارند. ولي بيشتر گرايش دارند كه مواد كلماتي را كه براي آنها ناآشناست فراموش كنيد.

9- مهارت هاي تجسمي را در هجي كردن رشد دهيد

يكي از مهمترين همبسته هاي توانايي هجي كردن، حافظه ي بصري است حافظه بصري توانايي تجسم كردن (ديدن با چشمان ذهن) يا توانايي باز يافتن تصوير توالي حروف در يك كلمه، مي باشد. كودكان مبتلا به توانايي هاي شديد خواندن هجي كردن در يادآوري شكل يك كلمه مشكلات بزرگي دارند. به همين دليل آنها در توليد يك كلمه، خطاهاي زيادي را مرتكب مي شوند. به هر حال اين كودكان از طريق تمرين مي توانند حافظه شان را براي كلمات بهبود بخشند. براي ناتوانيهاي شديد هجي كردن، روش هاي زير به طور موفقيت آميزي استفاده شده است:

(1) يك كلمه ناشناخته را كه بايد ياد گرفته شود بر روي تخته يا كاغذ بنويسيد و آن را تلفظ كنيد.

(2) از كودك بخواهيد كه به آن كلمه نگاه كند و آن را نام ببرد.

(3) سپس، كودك در حاليكه به كلمه نگاه مي كند، هر يك از حروف را آن چنان كه در كلمه نوشته شده، با انگشتان خود ترسيم كند. در اين حالت به كودكان اجازه دهيد كه هر يك از حروف را (يا با صداي آن حرف و يا با نام آن حرف) بخواند. اين امر به كودك كمك مي كند كه به طور دقيق تري آن كلمه را تجسم كند.

(4) كلمه را برداريد و يا آن را از ديد كودك بپوشانيد و از كودك بخواهيد كه آن را با انگشتان خود در هوا ترسيم كرده و در عين حال آن را بخواند. هدف از ترسيم در هوا آنست كه به كودك در تجسم آن كلمه كمك شود.

(5) تا زماني كه كودك متقاعد شود كه كلمه مورد نظر را فهميده و مي توان آن را به طور صحيح به ياد بياورد، ترسيم در هوا و خواندن كلمه را ادامه داده و تكرار كنيد.

(6) از كودك بخواهيد آن كلمه را بخواند سپس نوشته ي كودك را با نوشته ي اصلي مقايسه كنيد. اگر ضروري است آن را تكرار كنيد.

(7) به همين روش كلمه ي ديگري به او بياموزيد.

(8) حالا از كودك بخواهيد كلمه اي در هوا ترسيم كند و آن را از حفظ بنويسيد چنانچه كودك شكست خورد قدمهاي 7-2 را تكرار كنيد.

(9) زماني كه كودك ياد گرفت كلمه را از حفظ هجي كند و كلمات ديگري را نيز ياد گرفت در يك دفترچه ي پيشرفت آن كلمه را يادداشت كنيد.

(10) هر جا امكان دارد از كلمات ياد گرفته شده در جملات و در تكاليف منزل استفاده كنيد.

 

پيشنهاد به والدين

والدين نقش مهمي در كمك به آموزش املاي فرزندان خود دارند؛ با وجود اين، تعداد كمي از والدين از بهترين روش آموزش آگاهي دارند روش مرسوم والدين اين است كه از كودك، املاي كلماتي را سئوال مي كنند كه از يك فهرست حفظ كرده است. اين روش، شيوه ي مناسبي براي كودكان با مشكل املاي ويژه نيست. بنابراين من روش ديگري را توضيح مي دهم كه در آن والدين نقش فعال و مثبت تري را در كمك به يادگيري املاي فرزند خود ايفا مي كنند. اين روش براي كودكان با مهارت هاي آوايي ضعف يا مهارت هاي ياد داري ديداري ضعف مناسب است. اول، هدفتان آموزش روزمره ي تعداد محدودي كلمات باشد؛ معمولاً سه كلمه كافي است.

زماني را انتخاب كنيد كه هر دو احساس آرامش مي كنيد و مضطرب نيستيد. جلسات آموزشي بايد با تشويق فراوان و مطابق با پيشنهادات صورت گيرند.

هر جلسه بايد در حدود 15 دقيقه طول بكشد و ترجيحاً همه روز باشد. حساب آموزشي كوتاه و منظم بهتر از جلسات طولاني و نامنظم است. قبل از جلسه، كلماتي را براي آموزش انتخاب كنيد كه از فهرست كلمات مدرسه باشد. هر كلمه را به حروف تشكيل دهنده اش تجزيه كنيد و هر حرف را روي يك كارت سفيد بنويسيد. براي مثال، correct cor و rect را در كارت ديگري بنويسيد با bip-po-pot-a,mus و hippopotamus را در پنج كارت جداگانه بنويسيد.

توجه كنيد كه حروف مشابه هميشه جدا از هم باشند.

فرزندتان را در يك ميز كاملاً روشن در مقابل خودتان بنشانيد، كارت هايي را كه اولين كلمه را مي سازند به طريقي صحيح در جلوي كودك قرار دهيد. از او بخواهيد كه كلمه را با صداي بلند بخواند. آن گاه كارت ها را جمع كنيد و تك تك در جلوي كودك قرار دهيد. از او بخواهيد كه به كارت نگاه كند و خودتان چهار ثانيه منتظر بمانيد (به آرامي و به آهستگي بشماريد يك، دو، سه و چهار)

در حالي كه فرزند شما به كارت نگاه مي كند، مراقب و مطمئن باشيد كه حواسش پرت نيست. آن گاه از او بخواهيد كه كارت را بخواند به كارت بعدي برويد و اين روش را تا وقتي كه همه ي كارت ها به نوبت نگريسته و خوانده شوند، تكرار كنيد اكنون فرآيند بينش يابي كلمه را مجدداً و كارت به كارت تكرار كنيد. زماني كه اين كارت تمام شد، كارت ها را برداريد و برگه سفيد را به فرزندتان بدهيد. از او بخواهيد كل كلمه را از حفظ بر روي برگه بنويسيد.

اگر كلمه را صحيح نوشت او را تشويق كنيد، اگر در نوشتن درست كلمه مشكل داشت به آرامي بخش به بخش به او ديكته كنيد.

اينكه به كلمه ي بعدي برويد و هر كلمه ي تازه را در طريقي مشابه آموزش دهيد. از اين روش تخطي نكنيد. حتي اگر فرزندتان خواست ميان بر بزند.

در آغاز جلسه ي بعدي، كلماتي را كه قبلاً فرزندتان آموخته است به او ديكته كنيد و ببينيد كه آيا مي تواند املاي آنها را بنويسد يا نه. اگر املاي صحيح يك كلمه را نوشت او را تشويق كنيد. اگر نتوانست، كارت هاي اين كلمه را بيرون آوريد و مجدداً او را آموزش دهيد.

لازم است، قبل از اينكه كودك بتواند املاي صحيح كلمات را بنويسد، آن ها را چندين بار به او آموزش دهيد اگر فرزندتان نتوانست املاي صحيح كلمه اي را كه قبلاً آموخته است بنويسيد به او بگوييد «خودت تلاش كردي، اجازه بده كارت هاي اين كلمه را بيرون آورم و تك تك آن ها را نگاه كني». كل فرآيند «كارت بازي» براي يادگيري املا بايد در طريقي دوستانه و صميمي برگزار شود جلسه را با جمله ي نظير «عالي بود، فردا مجدداً بازي مي كنيم» خاتمه دهيد.

در اين روش آموزش، والدين به فرزندشان در تجزيه كردن كلمات به بخش ها، فرصت دادن و تشويق كردن او، حفظ كردن هر بخش و آن گاه آزمايش كودك در طريقي كه موفق شود كمك مي كنند. روش ديگر كمك با مشكلات املايي ويژه از طريق برنامه هاي كامپيوتري املايي است.

نرم افزارهاي آموزشي مي تواند براي كامپيوتر خانه خريداري شود يا اسباب بازي هاي كامپيوتري كوچك براي آموزش املاء از پيش برنامه ريزي شده اند، مي تواند خريداري گردد يك مورد از مثال دوم «يادگيري» املاء كمك كامپيوتر است كه توسط كارخانجات تگزاس ساخته شده است.

نرم افزار و كامپيوترهاي از پيش برنامه ريزي شده بايستي به دقت انتخاب شوند، به طوري كه از لحاظ آموزشي معتبر باشند موردي از يك برنامه ي خوب، برنامه اي است كه تصويري را نشان مي دهد و آن گاه از كودك مي خواهد كه املاي صحيح آن را بنويسد و اگر موفق شد جايزه اي به او مي دهد. اين نوع برنامه اغلب سبب مي شود كه كودك زمان بيشتري را صرف تمرين املا كند، زيرا لذت بخش است. كودك به جاي تمرين كردن برنامه ي املا به بازي هاي كامپيوتري مشغول شود كار خطرناكي است، با اين دليل نظارت لازم است. گاهي بازي هاي ديگر براي پاداش دادن به زمان صرف شده براي تمرين املا به كار مي رود.

 

واژه نامه هاي املايي

پيدا كردن يك كلمه در واژه نامه ي معمولي نيازمند آگاهي از چگونگي املاي كلمه است. واژه نامه هاي ويژه اي وجود دارند كه براي كودكان با مشكل املاي ويژه سودمند.

در اين واژه نامه ها، كلمات با املاي صحيح در بخش سياه و كلمات با املاي غلط در بخش قرمز قرار گرفته اند. براي مثال، اگر كودكي بخواهد كلمه ي knife را پيدا كند، آن را در زير هر دو حرف (knife)k و (nife) خواهد يافت. Nife در بخش قرمز خواهد بود و املاي صحيح آن در بخش سياه.

يك راه حل مناسب تر، «واژه ي كامپيوتري» كوچك است. اين واژه نامه به اندازه ي ماشين حساب دستي است و تقريباً يكصد هزار كلمه را با املاي صحيح ذخيره مي كند. كودك مي تواند كلمه ي sykology را تايپ كرده و آن گاه كليد در املا را فشار دهيد؛ نتيجه اين كار، صفحه نمايش psychology را نشان خواهد داد.

طي بررسي هاي انجام شده و آزمون وكسلر و بررسي دفتر ديكته كودك مشخص گرديد كه كودك مشكل وارونه نويسي و قرينه نويسي دارد.

برنامه هاي آموزشي و توانبخشي براي اين كودك پيش بيني شده، بر شرح ذيل مي باشد:

1- مي توان از تمام فعاليت هايي كه براي درمان نارسانويسي مفيد مي باشد، براي درمان وارونه نويسي كودك هم استفاده كرد. كه در ذيل به چند فعاليت اشاره مي كنيم:

- به وضعيت نوشتن كودك، هنگامي كه تكاليف نوشتني خويش را انجام مي دهد توجه كرده و آن را اصلاح كنيد.

- كاغذ يا دفتري كه در آن مي نويسد تقريباً راست باشد، بدين معني كه لبه ي كاغذ با لبه پايين ميز تحرير، زاويه اي در حدود 15 درجه داشته باشد.

- نحوه ي مداد دست گرفتن دانش آموز بايد صحيح باشد. مداد بين انگشت شصت و انگشت اشاره قرار گرفته و از بالاي قسمت تراشيده گرفته شود.

- اگر انگشتان و عضلات كوچك و بزرگ دست، ضعيف يا كوچك هستند از مدادهاي باريكتر (با نظر كمتر از مدادهاي معمولي) استفاده شود و مداد خيلي كوتاه نباشد.

- تقويت عضلات كوچك و بزرگ دست

- تقويت هماهنگي چشم و دست

2- تن آگاهي: دانش آموز بايد بتواند اندام هايش را بشناسد. به اين منظور از او مي خواهيم هر اندامي را نام مي بريم با دستش نشان دهد.

3- آدمكي را از مقوا مي سازيم به گونه اي كه اندام هايش قابليت حركت داشته باشد. سپس گردن و دست هاي آدمك را يك به يك به سمت چپ، راست، بالا يا پايين مي چرخانيم و از كودك مي خواهيم كه همان حركت ها را تقليد كند.

4- مربي مي تواند رو به روي كودك بايستاد و هر كدام از اندام هايش را حركت دهد و كودك همان حركت ها را تكرار كند مثلاً مربي دست چپش را بلند و دانش آموز نيز بايد دست چپش را بلند كند.

5- مربي مي تواند از تصاوير زير استفاده نمايد. در اين تصاوير دانش آموز بايد شكل هايي را كه در نقطه چين ها مي بيند در قسمت رو به رو تصوير رسم نمايد.

منبع:nldcenter.blogfa.com

استخراج :بهنود اسدی کارشناس کاردرمانی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید