تعريف کلامزی یا خام حرکتی:

اختلال هماهنگی رشدي چیست؟
معمولا كودكان توانایی نشستن، ایستادن، راه رفتن و صحبت كردن را در سنین قابل پیش بینی بدست مي آورند. هنگامي كه كودكان در رسیدن به این نقاط عطف رشدي تأخیر دارند، ممکن است به دلیل وجود یک مشکل رشدي و تكاملي باشد: اختلال هماهنگی رشدي
Developmental Coordination Disorder كه به اختصار DCD ناميده مي شود، یکی از این مشكلات است.


اختلال هماهنگي رشدي عدم هماهنگی بین اهداف ذهنی شما و توانایی شما در استفاده و به كار بردن بدن برای انجام این اهداف است. به عنوان مثال، ممکن است فکر کنید، "من باید بند کفشم را ببندم." با این حال، مغز شما به درستی دستورالعمل بستن بندکفش را به دست و پاي شما ارسال نمی کند. مغز شما می داند که چگونه بايد بند کفش را ببندد، اما دستان شما نمی توانند دستورالعمل مغز شما را دنبال کنند. هنگامي كه می خواهید بدوید، بپرید، بنویسید، دکمه پیراهنتان را ببنديد و بسیاری از کارهای دیگر که اکثر مردم آنها را به راحتي انجام مي دهند را انجام دهيد، همین اتفاق رخ می دهد.
به طور كلي افراد مبتلا به اختلال هماهنگي رشدي از هوش طبیعی برخوردارند. با این حال، اختلال هماهنگي رشدي گاهی اوقات "سندرم کودک دست و پا چلفتی" نيز نامیده می شود و ممکن است باعث شود دیگران فکر کنند افراد مبتلا به این بیماری ناکارآمد یا كم هوش هستند؛ زیرا نمی توانند کارهای اصلي و عادي را انجام دهند. این وضعیت را می توان به عنوان یک اختلال کودکی در نظر گرفت، اما تأثیرات اختلال هماهنگي رشدي تا بزرگسالی ادامه دارد.

تا اوايل دهه ي 1930 اين اختلال با نام كلامزي طبقه بندي مي شد

از آن پس تركيبهاي ديگري مانند دست و پاچلفتي حركتي؛صدمه حركتي و دستپاچلفتي جسمي براي تشريح اين اختلال بكار رفت و همچنين از تركيبات آپراكسياي رشدي واختلالات دركي حركتي جهت تعريف اختلالات رشدي بهره برده مي شد.در سال 1994 در كنفرانس " كودكان وكلامزينس" بر روي تركيب لغوي: اختلال هماهنگي پيشرونده (developmental coordination disorder)براي تشريح وضعيت كودكان با اختلال ناهماهنگي رشدي اجماع حاصل شد و در طبقه بندي DSMIV نيز از اين تركيب استفاده شده است.

 

 

 روشهای تشخیص کودکان خام حرکت یا کلامزی

تشخیص اختلال هماهنگي رشدي و کلامزی دشوار است، زیرا علائم آن ممکن است با سایر اختلالات اشتباه گرفته شود. در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-V) چهار معیار ذکر شده است که مي بايست برای تشخیص اختلال هماهنگي رشدي در نظر گرفته شوند:
• کودک در رسیدن به نقاط عطف حرکتی تاخير نشان می دهد.
• اختلال و شرايط فرد به طور قابل توجهی در انجام فعالیت های روزمره زندگي / یا عملکرد تحصیلی تداخل و مشكل ایجاد می کنند.
• علائم در اوایل زندگی کودک شروع و نشان داده می شوند.
• مشکلات مربوط به مهارتهای حرکتی را نميتوان با چيزي بهتر از ناتوانی ذهنی، نقص بینایی یا اختلالات مغزی توضیح داد.

اين اختلال به صورت يك وضعيت مزمن و معمولا پايدار در كودكان يافت مي شود. اختلال هماهنگي پيشرونده بعنوان يك صدمه ي قابل ملاحظه ي هماهنگي حركتي مطرح شده است‌‌‌ البته هنگامي اين تشخيص گذاشته مي شود كه اختلالات حركتي مذكور تأثيرات منفي قابل ملاحظه ايي بر برخي از جنبه هاي ديگر زندگي فرد داشته باشد كه معمولا تأثير بسزايي بر امور تحصيلي وفعاليتهاي روزمره زندگي دارد. قابل ذكر است اين اختلال نبايد ناشي از يك آسيب عصب شناخي قابل تشخيص باشد ضمنا اين كودكان نبايد هيچ اختلالي در تون عضلاني(آتاكسيا؛اسپاسيتي)؛ فقدان حس يا حركات غير عادي داشته باشند.اين كودكان معمولا توانايي ذهني متوسط به بالا دارند.اگر كودك دچار عقب ماندگي ذهني باشد بهره هوشی بايد بالاي 70 و صدمات حركتي بيش از حد نرمال قابل انتظار براي كودكان عقب مانده ي ذهني باشد سرانجام اينكه نبايد دركودكان خام حرکتی علائم تشخيصي اختلالات رشدي فراگير ديده شود.اين اختلال با اختلالات پيش پا افتاده و ناچيز دوران كودكي شروع مي شود ومعمولا بين سنين 6 تا 12 سالگي تشخيص داده مي شود.اين اختلال هم بصورت مجزا وجود دارد وهم بصورت توأم با ساير اختلالات مانند اختلالات يادگيري يا بیش فعالی ممكن است وجود داشته باشد.هنگاميكه از كلمه ديسپراكسيا استفاده مي شود تعريف بيشتر به سمت سازماندهي برنامه ريزي وسازماندهي حركتي ميل مي نمايد.

تشخیص کودک دست و پا چلفتی (خام حرکت) کار سختی نیست. کودکی است که با ظاهر طبیعی در انجام کارها دچار مشکل می‌شود و دائما توجه بزرگسالان و همبازی‌هایش را به دلیل انداختن وسایل، پشت پا خوردن و افتادن‌های مکرر جلب می‌کند، احتمالاً در یادگیری نوشتن، نقاشی کردن، بستن دکمه لباس و بند کفش دردسر دارد و در حین یادگیری مهارت‌های جدید ناامید می‌شود و عموماً مورد تمسخر سایر کودکان قرار می‌گیرد. این اختلال جزء گروه اختلالات عصبی رشدی و زیر مجموعه اختلالات حرکتی در DSM-5 است. این بیماری یک اختلال مزمن عصبی_رشدی است که در دوران کودکی شروع می‌شود و بر حرکت و هماهنگی اثر می‌گذارد. کودکان مبتلا به این اختلال، به علت عدم هماهنگی حرکتی شدید (با معلولیت‌های دیگر رشدی مانند فلج مغزی ارتباطی ندارد) در پیشرفت تحصیلی و عملکرد روزمره با مشکلاتی مواجه می‌شوند. این اختلال می‌تواند ناشی از نبود دقت در انتقال پیام‌های مغز به بدن باشد. در این بیماری تکامل قسمت کوچکی از بخش حرکتی مغز، ناقص انجام شده است و این مشکل تکاملی باعث می‌شود فرد به علت عدم هماهنگی بین اعصاب و عضلات در انجام برخی از کارهای خاص ناتوان باشد.

علائم اختلال هماهنگي رشدي چيست؟

علائم اختلال هماهنگي رشدي می توانند بلافاصله پس از تولد ظاهر شوند. نوزادان تازه متولد شده ممکن است در یادگیری نحوه مکیدن و فرودادن شیر مشکل داشته باشند. کودکان نوپا ممکن است به كندي و آرامي یاد بگیرند غلت بزنند، بنشینند، چهاردست و پا بروند، راه بروند و صحبت کنند. با ورود به مدرسه، علائم این اختلال ممکن است بیشتر به چشم بیاید. علائم اختلال هماهنگي رشدي ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• راه رفتن ناپایدار و بي ثبات
• مشكل در پایین آمدن از پله ها
• انداختن اشیاء
• خوردن به دیگران
• زمين خوردن هاي مکرر
• مشکل داشتن در بستن بند کفش، پوشیدن لباس و سایر فعالیتهای خود مراقبتي
• مشكل داشتن در انجام فعاليت هاي مدرسه مانند نوشتن، رنگ آميزي و استفاده از قيچی

افراد مبتلا به اختلال هماهنگي رشدي ممکن است به خودآگاهی رسیده و از فعالیتهای ورزشی یا اجتماعی کناره بگیرند. با این حال، ورزش و فعاليت بدني محدود می تواند منجر به ضعف تن عضلانی و افزایش وزن اين افراد شود. حفظ مشارکت اجتماعی و شرایط جسمی مناسب برای غلبه بر چالش های اختلال هماهنگي رشدي ضروری است.

 

در صورت وجود علایم مبنی بر خام حرکتی و عدم هماهنگی حرکتی در کودکتان جهت درمان به موقع با ما همراه شوید 

تلفن تماس 02188242410

چه عواملي بروز باعث اختلال هماهنگی رشدي می شوند؟ 

دلایل بروز اختلال هماهنگي رشدي به درستی شناخته نشده است، اما محققان معتقدند که این اختلال نتیجه تاخیر در رشد مغز مي باشد. معمولا افراد مبتلا به اختلال هماهنگي رشدي هیچ مشكل پزشکی دیگری ندارند که بتواند دليل این اختلال را توضیح دهد. در برخی از موارد، اختلال هماهنگي رشدي می تواند همراه با اختلالات دیگری مانند اختلال بیش فعالی و کمبود توجه یا اختلالات ناشی از ناتوانی های ذهني نیز بروز کند. با این حال، این مشكلات به هم مرتبط نیستند.

شيوع خام حرکتی در کودکان:

شيوع DCD بين8%-5% در كودكان سنين مدرسه تخمين زده مي شود.بنظر مي رسد اين شيوع در پسران با نسبت 2 به 1 بيش از دختران باشد.اين اختلاف ممكن است به علت ارجاع بيشتر پسران باشد زيرا اين اختلال مشكلات بيشتري جهت كنترل آنان درخانه ومدرسه ايجاد مي كنند.

 

پيش آگهي کودکان دست و پا چلفتی:

عموم تحقيقات در زمينه ي DCD نشان ميدهند كه اين كودكان بدون مداخلات درماني اگرچه بدتر نمي شوند اما بهبودي نيز حاصل نمي گردد.در يك كار تحقيقاتي كه نتايج آن در مقاله ايي با عنوان (كلامزي در كودكان : آيا اين كودكان با افزايش سن بهبود ميابند؟(1991))(1) انتشار يافت17 كودك در سن 6 سالگي مورد آزمون قرار گرفتند و سپس در سن 16 سالگي دوباره آزمونها به عمل آمد ومشخص گرديد مشكلات كه در 6 سالگي وجود داشت در 16 سالگي نيز ادامه دارد.در يك كار تحقيقاتي ديگركه در سال 2001 انجام شد(2) كودكان سوئدي مورد مطالعه قرار گرفتند در اين آزمون 818 كودك از نظر توانايي درك مطالب هنگام خواندن در سن  7 سالگي مورد آزمون قرار گرفتند وهمينطور در سن 10 سالگي اين آزمون تكرار شد نتيجه اين كه ارتباط معناداري بين نتايج اين دو آزمون وجود داشت پس ميتوان نتيجه گرفت اين كودكان بدون مداخلات درماني اگرچه بدتر نمي شوند اما بهبودي نيز حاصل نمي گردد اين كودكان معمولا در سطح نازلتري از تواناييهاي خواندن و تحصيلي برخوردارند.

 

ويژگيهاي عملكرد حركتي كودكان کودکان دست و پا چلفتی شامل موارد زير مي باشد:

-كندي حركات

-تكيه بيش از حد بر اطلاعات بينايي در مقايسه با اطلاعات حس عمقي

-ناهماهنگي در ارتباط ميان برخي از جنبه هاي حركتي با ساير مهارتهاي حركتي

-اين كودكان معمولا در پيش بيني واستفاده از اطلاعات حس عمقي وبهره گيري از سرنخ ها وهمچنين بكار بردن استراتژيهاي درماني ناكارامدند.

 

اختلال هماهنگي رشدي چگونه درمان مي شود؟

اختلال هماهنگي رشدي با یک برنامه طولانی مدت شامل آموزش، فیزیوتراپی، کاردرمانی و آموزش مهارت های اجتماعی برای کمک به فرد در جهت تطبيق او با این اختلال درمان می شود.
فعاليت هاي ورزشي می تواند به شما در ایجاد هماهنگی، تعادل و ارتباط بهتر بین مغز و بدن کمک کند. انجام ورزش های فردی مانند شنا یا دوچرخه سواری ممکن است فرصت های بهتری را برای ایجاد مهارت های حرکتی نسبت به ورزش های گروهی فراهم کنند. در صورت داشتن اختلال هماهنگي رشدي، ورزش روزانه در جهت آموزش بدن و مغز برای همکاری با يكديگر و کاهش خطر چاقی بسیار ضروری مي باشد.
کاردرمانی می تواند به شما براي تسلط يافتن در انجام فعالیتهای روزمره کمک کند. متخصصان كاردرماني روش ها و تكنيك هاي زیادی را برای کمک به افراد براي انجام کارهای مشكل و پيچيده می دانند. همچنين کاردرمانگر شما می تواند با همکاری مسئولان مدرسه تغییراتی را که به شما در موفقیت بيشتر در مدرسه کمک
مي کنند مانند استفاده از رایانه به جای نوشتن دستي را ايجاد كند. 

نقش کاردرمانی در درمان کودکان کلامزی یا دست و پا چلفتی

یکی از برنامه های درمانی مناسب برای کودکان خام حرکت کاردرمانی می باشد که با اسنفاده از تکنیک های درمانی مناسب و آگاهی از جنبه های مختلف این اختلال می تواند کمک شایانی به افزایش توانمندیهای این کودکان در زمینه های گونگون نماید

اولین قدم برای درمان اختلال هماهنگی حرکتی رشدی، کشف و شناسایی محدودیت‌های حرکتی کودک است. برای تقویت مهارت‌های حرکتی کودک از روش‌های مختلفی استفاده شده است از جمله؛ درمان ادغام حسی (حس بدن و محیط)، آموزش حرکات ظریف بدن و چشم و …بسته به شدت بیماری ممکن است لازم شود گفتاردرمانی و کاردرمانی با هم انجام شود و این درمان‌ها می‌توانند تا حد بسیار زیادی در تکامل اعمال حرکتی و مستقل شدن کودک موثر باشد.

در طولاني مدت چه چيزي را ميتوان انتظار داشت؟

متأسفانه، كودكان مبتلا به اختلال هماهنگي رشدي معمولاً در بزرگسالی نيز علائم اين اختلال را تجربه می كنند. آموزش صحیح مهارت های حرکتی می تواند به كودكان در داشتن يك زندگی عادی و پرتحرک کمک کند. چشم انداز آينده كودكان مبتلا به اختلال هماهنگي رشدي، بستگی به میزان سازگاری آنها با اين اختلال و تسلط بر محدودیت های مرتبط با آن دارد.

 

ترجمه توسط تیم پژوهشی مرکز جامع توانبخشی ایران

 

 

 

 

خدمات مرکز

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

کلینیک تهران