هیدروسفالی چیست؟

 هیدروسفالی نوعی بیماری است که باعث ایجاد مایعات اضافی در مغز میشود و در اثر آن مایعات مغزی نخاعی مغز و نخاع را احاطه می‌کند.

 هیدروسفالی می تواند مادرزادی باشد .

 همچنین هیدروسفالی در کودکان ممکن است در اثر بیماری مننژیت پس از تولد ایجاد شود.

 افزایش فشار مغز در اثر هیدروسفالی می‌تواند به ساختارهای مغزی آسیب برساند.

افزایش مایع مغز در اطراف مغز می تواند باعث آسیب به ساختار سیستم عصبی مغز شود و مشکلاتی در زمینه حرکتی و شناختی کودکان ایجاد کند.

علل به وجود آورنده هیدروسفالی در کودکان

به غیر از مسایل ژنتیکی و بعضی مشکلات مادرزادی، مسایلی مثل آسیب به سر، خون‌ریزی‌های مغزی، عفونت ها (مثل مننژیت) و یا تومورهای مغزی می‌توانند با مکانیسم‌های مختلفی (بستن مسیر تخلیه یا ترشح بیش از حد مایع) باعث افزایش مایع مغزی نخاعی درون جمجمه شوند.
اما شایع‌ترین و معروف‌ترین علت هیدروسفالی، علت مادرزادی است که معمولا یک مورد از هر 500 مورد تولد را درگیر می‌کند. هیدروسفالی مادرزادی اغلب زمینه ژنتیکی دارد و یا تکامل ناقص سیستم عصبی جنین باعث آن می‌شود، اما مشکلاتی مثل خون‌ریزی‌های مغزی هنگام زایمان و عفونت مادر هم، هیدروسفالی را به وجود می‌آ‌ورند.

  در اکثر موارد هیدروسفالی تحت عمل جراحی قرار می گیرد و از شنت برای تخلیه مایعات اضافی از مغز به داخل شکم استفاده می شود.

  در این شرایط فشار بیش از حد بر روی مغز برداشته می شود اما با این حال ممکن است آسیب هایی به مغز ایجاد شده باشد که این مسئله می‌تواند باعث اختلال حرکتی در کودک هیدروسفال شود.

 در این شرایط کاردرمانی اهمیت ویژه ای را دارد زیرا هنوز مشکلات حرکتی کودک برطرف نشده است .

هیدروسفالی  میتواند با تأثیر منفی بر روی تعادل و تحرک و هماهنگی کودکان باعث اختلال در حرکت آنها شود لذا در این موارد کاردرمانی برای بازگرداندن عملکرد از دست رفته آنها ضروری به نظر می‌رسد.

  کاردرمانی در هیدروسفالی شامل موارد زیر است:

  •  مشکلات حرکتی که به واسطه هیدروسفالی برای کودکان ایجاد می شود و انجام مهارت های روزمره زندگی شامل غذا خوردن ،مسواک زدن ،پوشیدن لباس و غیره را مختل می سازد ، برنامه های درمانی متخصصین کار درمانی می باشد.
  •  تمرینات کمک به بهبود راه رفتن و هماهنگی اندامها
  •  تقویت عضلات و بهبود مهارت های تکامل مانند سینه خیز رفتن ،چهار دست و پا رفتن نشستن و ..
  •   کاهش محدودیت حرکتی مفاصل به واسطه اسپاسم در اثر هیدروسفالی در کودکان ایجاد شده است.

شما می توانید همین امروز با کارشناسان ما در زمینه توانبخشی کودکان هیدروسفالی مشاوره داشته باشید، ما با کوله باری از تجربه در زمینه ی کاردرمانی و گفتاردرمانی کودکان هیدروسفالی میتوانیم تجربیات سازنده‌ای را  در این زمینه در اختیار شما قرار بدهیم.

جهت تمایل به تماس اینجا کلیک کنید02188242410


اثرات و علایم هیدروسفالی در کودکان

 هیدروسفالی ویژگی های خاصی را در کودکان ایجاد می کند، اگر کودک شما با تشخیص هیدروسفالی متولد شده است معمولاً خصوصیات بدنی متمایزی را شامل بزرگی غیر معمول سر و نرم بودن بیش از حد ملاج همچنین پایین افتادگی چشم ها دارد ،از طرف دیگر ممکن است کودک عضلات سفت و اسپاستیک داشته باشد ، این امر میتواند باعث مشکلات حرکتی عدیده‌ای در کودکان بشود.
علایم هیدروسفالی بسته به سن بیمار متفاوت است. سیر بیماری و نوع تطابق هر فرد با این بیماری هم در بروز علایم تاثیر دارند، مثلا در نوزادان که جمجمه هنوز نرم است و شکل نگرفته است، افزایش فشار داخل جمجمه باعث بزرگ تر شدن آن می‌شود (شکل معروف هیدروسفالی).
بطن‌های مغزی نوزادان هم قابلیت تطابق بیشتری دارد، اما به طور کلی علایم این بیماری به دلیل فشار بر سلول‌های مغزی به وجود می‌آیند. در نوزادان، استفراغ ، بی‌خوابی، تحریک‌پذیری، پایین‌ رفتن چشم‌ها و تشنج از علایم شایع‌اند. اما در کودکان بزرگ تر و بزرگسالان چون جمجمه قابلیت تغییر ندارد، سردرد، تهوع و استفراغ ، تورم اعصاب ته چشم، دوبینی یا تاری‌دید، اختلال تعادل، اختلال در راه رفتن، بی‌اختیاری ادرار، خستگی شدید، تحریک‌پذیری و یا حتی اختلالات مزمن‌تری مثل تغییر شخصیت یا از دست رفتن حافظه و همچنین دمانس (زوال عقلی) ممکن است به وجود آید.

در صورتی که هیدروسفالی بعد از تولد اتفاق بیفتد مشکلاتی را در زمینه ی راه رفتن ،گیجی، خواب آلودگی، بی اختیاری ادرار و درد در ناحیه گردن ایجاد می کند.


مواردی که هیدروسفالی می تواند بر روی کودکان ایجاد کند شامل:

  •  کند شدن رشد جسمی کودک
  •  اختلال در تکامل رشد حرکتی کودک
  •  اختلال در هماهنگی و تعادل کودکان
  •  ضعیف شدن تحرک کودکان
  •  اختلال در راه رفتن کودک



روش تشخیص هیدروسفالی در کودکان

معمولا هیدروسفالی‌ خفیف در کودکان را که در آن هنوز جمجمه تغییر نکرده است، بر اساس علایم‌ عصبی و معاینات پزشکی و سپس انجام سونوگرافی از بطن‌های مغز می توان تشخیص داد. تشخیص قطعی این بیماری با انجام سی‌تی‌اسکن و ام‌ آرآی از مغز صورت می گیرد که در آن شکل بطن‌های مغزی و میزان مایع مغزی-‌نخاعی مشخص می‌شود.
روش‌های جدیدی وجود دارند که می‌توانند شکل هیدروسفالی مادرزادی را از همان دوران جنینی تشخیص دهند. روش تشخیص هیدروسفالی بر اساس تصمیم پزشک و با توجه به سن، علایم بالینی و حدس در مورد علت بیماری انتخاب می‌شود.


پیش‌بینی روند هیدروسفالی در کودکان

عوامل مختلفی می‌توانند روی پیش‌آگهیکودکان هیدروسفال و کیفیت زندگی آنان تاثیر بگذارند.
آینده بیماران مبتلا به هیدروسفالی، با توجه به علت بیماری، زمان تشخیص، روش درمان، نوع پاسخ به درمان و عوارض به وجود آمده برای هر بیمار متفاوت است.
والدین کودکان مبتلا به هیدروسفالی باید هوشیار باشند، زیرا ممکن است در روند رشد جسمی و روحی فرزندشان مشکلاتی به وجود بیاید، اما این مساله برای همه صادق نیست.
بسیاری از کودکانی که بیماری‌شان به موقع تشخیص داده شده و درمان شده اند، با اقدامات بازپروری، فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی (با توجه به نوع عوارض) توانسته‌اند زندگی عادی و طبیعی داشته باشند.

ترجمه توسط تیم پژوهشی مرکز جامع توانبخشی ایران

1000 کاراکتر باقیمانده


خدمات مرکز

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

کلینیک تهران