کلینیک کاردرمانی ذهنی |مرکز جامع توانبخشی ایران

کاردرمانی ذهنی چیست ؟

کاردرمانی ذهنی یکی از شاخه های مهم کاردرمانی می باشد که به درمان و کاهش مشکلات ذهنی در کودکان کمک می کند.
کاردرمانی ذهنی در کودکان با بهره گیری از متد های تخصصی به آموزش مفاهیم شناختی و تقویت مهارت ها و کارکرد های اجرایی مغز در زمینه ذهنی و درکی می پردازد.
نوعی درمان تخصصی تر هم در کاردرمانی ذهنی وجود دارد به نام کاردرمانی ذهنی - آموزشی که در این بخش آموزشی کودکان با مفاهیم رنگ ها ، میوه ها،حیوانات ،مشاغل و مجموعا مفاهیم پیش دبستانی آشنا می شوند.

 عناوین این مقاله :

کاردرمانی ذهنی چیست

کودکانی که به کاردرمانی ذهنی نیازمندند

تمرینات کاردرمانی ذهنی

تکنیکهای کاردرمانی ذهنی

تعريف كلي كاردرماني

تفاوت کاردرمانی و فیزیوتراپی

اهداف کاردرمانی ذهنی

مراحل تکامل ذهنی کودکان

 

ضعف body image ،ضعف مهارت های ریز، ضعف مهارت های حرکتی که مربوط به یکپارچگی حسی و حرکتی می باشد.مشکل در سیستم وستیبولار (ترس از ارتفاع و.......) ، اختلالات درک بینایی-فضایی فقدان وضعف د رمهارت های ترسیمی ،اختلالات حسی، مشکلات مخچه ای و کلیه ی ناتوانایی های ذهنی کودک و خانواده را راهنمایی می کند.

چه کودکانی که به کاردرمانی ذهنی نیازمندند ؟

 کودکان اوتیسم ،اختلال رفتاری ، اختلال یادگیری ، اختلال توجه و تمرکز ،مشکلات حافظه ،مشکلات نوشتاری،کودکان با تاخیر رشدی ،کودکان با مشکلات درکی شناختی ، کودکان کلامزی ، کودکان مخچه ای کودکان بیش فعال ، کودکان با مشکلات بینایی -شنیداریکاردرمانی ذهنی با استفاده از تکنیک های درمانی ،تکنیک های رفتاری،بازی درمانی ، حرکت درمانی ، اتاق تاریک و.......... مشکلات این کودکان را تا حد امکان برطرف می سازد.کاردرمانی در بیماران روان شامل کودکانی می باشد که مشکلات رفتاری ، فوبیا یا ترس شدید ، مشکلات ارتباطی ، اجتماعی ، مشکلات اضطرابی و افسردگی ، پرخاشگری ، اسکیزوفرن کودکی ، وسواس ضد اجتماعی و هذیان و بیقراری می باشند.

 کاردرمانی ذهنی مرکز جامع توانبخشی ایران یکی قدیمی ترین بخش های فعال این موسسه میباشد که از سال 1383 کار خود را در زمینه اختلالات زیر آغاز نمود . مفتخریم که در حال حاضر مرکز ایران با بهره گیری از با تجربه ترین متخصصین کاردرمانی ذهنی در دو شعبه غرب تهران و مرکزی همچنان در زمینه کاردرمانی ذهنی پیشتاز است.

 

عکس فوق مربوط به بخش کاردرمانی ذهنی شعبه مرزداران میباشد

مجموعه اختلالات که متخصصين کاردرماني ذهني اين مرکز به درمان آنها مي پردازند شامل موارد ذيل مي باشد

1- کودکان کم توان ذهنی
2-کودکان با اختلالات يادگيري (خواندن،ديکته،رياضيات )

3-کودکان بااختلالات توجه و تمرکز
4-کودکان بااختلالات رفتاري (پرخاشگري،انزواطلبي،جويدن ناخن،شب ادراري و......)
5-کودکان بااختلالات بيش فعالي و کمبود توجه (ADHD )
6-کودکان دير آموز
7-کودکان با اختلالات نافذ رشد ( اوتيسم ، آسپرگر و......)
8-بيماريهاي متابوليکي،سندرم داون،سندرمهاي ژنتيکي
9-اختلالات حسي از قبيل بيش حسي،کم حسي،عدم کاربرد يکي از اعضاي بدن وانکار عضو

10-ماساژ تخصصي شير خواران و کودکان نارس

11-فعالیتهای خودمراقبتی

12-تقویت مهارتهای بازی

13-مهارتهای گرفتن مداد

14- درمان مشکلات ذهنی کودکان فلج مغزی

15-بهبود حرکات ظریف دست

16-درمان مشکلات درکی بینایی

17-بهبود مشکلات حسی

 

تمرینات کاردرمانی ذهنی :

در ویدیوی زیر نمونه ای از تمرینات کاردرمانی ذهنی نمایش داده شده است


 

كار درماني در اين زمينه بسته به ميزان بهره هوشي و توانائيهاي كودك خدمات درماني زير را ارائه ميدهد:

   تمرين مهارتهاي حركتي ریز و درشت

  بهبود تعادل

    آموزش مفاهيم كلي و مفاهيم شناختي و دركي

   آموزش مهارت هاي روزمره زندگي

   آموزش مهارت هاي اجتماعي

   تقويت توجه و تمركز

   افزايش تحمل كاري و دستور پذيری


کاردرمانی ادراک بینایی

از تمرینات و تکنیک های اتاق تاریک میتوان به کاردرمانی ادراک بینایی یا اتاق تاریک اشاره کرد که به  اصلاح و تقویت مهارتهای ادراک بینایی و حرکات چشمی می پردازد.  در این بخش که در واقع زیر شاخه ای از کاردرمانی ذهنی میباشد مهارتهای جداسازی حرکات چشم از سر و تعقیب بینایی، همچنین تقویت مهارتهای تمییز بینایی و توجه و تمرکز بینایی نیز در کاردرمانی کودکان مورد توجه قرار می گیرد.

تکنیکهای مهم و اصلی مورد استفاده در کاردرمانی ذهنی:

 
(  متد حسی حرکتی ) Sensory motor approach-1
این رویکرد بیشتر ضمینه های حرکتی روشامل میشود بعنوان مثال  اختلال هماهنگی رشدی تا 5 سالگی ظاهر میشود وتظاهر حرکتی دارد ولی بعدا به اختلالات یادگیری  منجر میشود
هدف اصلی رو تکامل رشدی وحرکتی میباشد(تکامل مایلستونها)
متد درکی حرکتی   )  perceptual motor-2
در این سطح حرکات کودک معنا ومفهوم درکی وشناختی دارد وبیشتر جنبه های حرکتی که همراه با برنامه ریزی وطرح میباشد.مناسب برای کودکانی که به مهد کودک میروندو نیازمند مهارتهای سطح بالاتر میباشند.
اوج این فعالیت دوران پیش دبستانی و مدرسه میباشد.گره زدن یکی از فعالیتهایی نیاز به شناخت دارد.
 متد یکپارچگی حسی ) sensory integration-3
در این رویکرد کودک مرکز فعالیت قرار دارد.یکپارچگی حسی یک فرایند عصبی رفتاری است.حاصل آن یک رفتار شکل میگیرد
اطلاعات حسی که لازم وکافی برای یک رفتار است از قسمتهای مختلف مغز باهم یکپارچه میکند که در نتیجه یک رفتار انطباقی شکل میگیرد( مثل بازی وارتباط با همکلاسیها)
 متد شناختی) cognitive-4
اختصاصا روی جنبه های شناختی(توجه،  حافظه ، حل مسئله، کاردهای اجرایی) متمرکز است


کاردرمانگر هر چیزی را که مانع انجام فعالیت های طبیعی شخص باشد تغییر میدهد. وی در محیط زندگی و کار فرد تغییراتی میدهد تا وی بهتر بتواند زندگی کند. در نوع کار شخص تغییراتی میدهد تا بهتر بتواند از عهده وظایف محوله خود برآید. ابزارهای خاصی به فرد میدهد تا وی با کمک آنها بتواند بهتر کارهایش را انجام دهد و مهارت های فرد را در انجام فعالیت هایش افزایش میدهد.

 

تعريف كلي كاردرماني در كودكان:

كاردرماني چيست و چه كساني ممكن است به آن احتياج داشته باشند؟

كاردرماني به افراد براي رسيدن به استقلال در تمام  زواياي زندگي و به كودكان داراي نيازهاي متفاوت براي پيشرفت در مهارتهاي حركتي ؛ فيزيكي و ادراكي و نيز بالا بردن عزت نفس و احساس موفقيت ، درمانهاي مناسب ارائه مي كند.

برخي از مردم فكر مي كنند كاردرماني تنها ويژه بزرگسالان است و كودكان نياز به كاردرماني ندارند؛ اما در واقع كار كودك  بازي كردن و يادگيري است و كاردرمانگر مي تواند مهارتهاي كودك را براي فعاليتهاي بازي ، انجام تكاليف مدرسه و فعاليتهاي روزمره زندگي ارزيابي و آنهاا را با فعاليتهاي همان گروه سني مقايسه كند.

_طبق نظر انجمن كاردرماني آمريكا (AOTA) كاردرمانگر علاوه بر سرو كار داشتن با رفاه جسماني فرد ، عوامل محيطي و اجتماعي را كه ممكن است به روشهاي مختلف از عملكرد فرد ممانعت كند ، مورد توجه قرار مي دهد .

_ چه كساني ممكن است از كاردرمانگر كمك بگيرند؟

_طبق نظر انجمن كاردرماني آمريكا ، كودكان دچار مشكلات پزشكي زير مي توانند از كاردرماني بهره مند شوند:

آسيب ها يا نارسايي هاي مادرزادي،اختلال يكپارچگي حسي ، آسيبهاي ضربه اي به مغز يا نخاع ، اختلالات يادگيري ، اختلالات فراگير رشد ،آرتوروز روماتيسمي كودكان ، اختلالات ذهني يا رفتاري ، شكستگي استخوان يا ديگر آسيب هاي استخواني ، تاخير رشد ، شرايط پس از جراحي ، سوختگي ها ، مهره هاي شكاف دار (اسپينابيفيدا)، قطع عضو ، سرطان ، آسيبهاي شديد دست ، M.S ، فلج مغزي و بيماريهاي مزمن ديگر.

يكي از فعاليتهايي كه درمانگر با توجه به نيازهاي كودك انجام مي دهند كار كردن روي مهارتهاي حركتي ظريف همجون همچون گرفتن ، رها كردن و همچنين كار بر روي مهارتهاي نوشتاري است .

كاردرمانگران همچنين براي بهبود مهارتهاي بازي ، هماهنگي چشم و دست را مورد توجه قرار مي دهند مثل : به هدف زدن ، با چوب به توپ ضربه زدن ، يا رو نويسي بر روي تخته سياه .

يك كاردرمانگر همچنين مي تواند :

به كودكاني كه دچار تاخير رشدي شديد هستند كمك كند تا بعضي از مهارتها همچون حمام كردن ، لباس پوشيدن ، مسواك زدن و به تنهايي غذا خوردن را ياد بگيرند.

_ به كودكاني كه دچار اختلال رفتاري هستند ، روشهاي كنترل خشم و عصبانيت را بياموزيد مثلا به جاي آسيب رساندن به ديگران براي تخليه انرژي كودكان بايد روشهاي مثبت كنترل خشم را ياد بگيرند ،‌مثل نوشتن در مورد احساساتشان يا شركت در فعاليتهاي جسماني .

به افراد دجار ناتواني هاي جسماني ، مهارتهاي همامنگي لازم براي استقلال در غذا خوردن ، استفاده از رايانه يا افزايش سرعت  خوانا نويسي را آموزش دهد.

همه ي نيازهاي كودك به تجهيزات تخصصي همچون صندلي چرخدار ، اسپيلنت ، وسايل استحمام ف شيوه هاي لباس پوشيدن و يا كمك هاي ارتباطي را ارزيابي كند.

براي بهبود مهارتهاي اجتماعي و تمركز در كودكاني كه اختلال توجه و حس دارند تلاش كند.

آيا فيزيوتراپي و كاردرماني مشابه هم هستند؟

اگر چه هر دو درمان به بهبود كيفيت زندگي كودكان كمك  مي كند ، تفاوتهايي بين آنها وجود دارد. فيزيوتراپي با كاهش درد ، افزايش قدرت عضلاني ، بهبود دامنه حركتي مفاصل ،استقامت و عملكرد حركتي درشت سرو كار دارد ، در حالي كه كاردرماني علاوه بر مد نظر قرار دادن موارد فوق ، بيشتر با مهارتهاي حركتي ظريف ، مهارتهاي دركي بينايي ، مهارتهاي شناختي و پردازش حسي سرو كار دارد .

كاردرمانگرها در مكانهاي متفاوتي كار مي كنند از جمله مراكز استثنايي ، بيمارستانها ، مراكز توانبخشي ،مراكز بهداشت رواني ، مراكز  خصوصي و شخصي ، درمانگاه كودكان و آسايشگاهها.

کاردرمانگر ذهنی کیست ؟

کاردرمانگر ذهنی کسی است که دارای مدرک کاردرمانی میباشد و با توجه به سوابق کار و تخصصی فعالیتش بیشتر در زمینه ذهنی میباشد کاردرمانگر ذهنی برایبهبود مهارت های ذهنی_درکی کودکان از وسایل و ابزارهایی در کنار تکنیک های درمانی استفاده می کند.
شناسایی نقاط ضعف کودک در انجام فعالیت های عادی و روزمره و بهبود توانایی های کودک در جهت افزایش استقلال و بهبود کیفیت زندگی از مهم ترین اوظایف کاردرمانگر ذهنی  است.
چگونگی استفاده بهینه از حواس یکی از مهم ترین کارهایی است که یک کاردرمانگر ذهنی در حوره کاردرمانی ذهنی به مددجوی خود می آموزد
کاردرمانگر ذهنی با توجه به میزان بهره هوشی و توانایی های کودک آموزش های مخصوص به کودک را برنامه ریزی میکند.
بهبود مهارت های ذهنی با ایجاد تغییراتی در محیط زندگی و فعالیت کودک نیز از برنامه های کاردرمانگر ذهنی میباشد

 اهدافی که در کاردرمانی ذهنی کودکان دنبال میشود

 
استفاده از تقویت کننده ها و مشوق ها
• توجه به سرعت متفاوت یادگیری و ویژگیهای فردی در افراد مختلف
• کسب کنترل واکنش های عاطفی نظیر ترس و اضطراب
•  و واقعیاهداف قابل دست یابی
• توجه به علایق کودک
• خستگی و استراحت
• تکرار ، تکرار و تکرار

و به صورت کلی در کاردرمانی ذهنی کودکان ، تفکر انتزاعی و مفاهیم پیش دبستانی ،  آموش مفاهیم پایه ، حافظه، توجه  ارائه می شود. همچنین آموزش مهارتهای مراقبت از خود مانند لباس پوشیدن و غذا خوردن، دستشویی رفتن و مسواک زدن از دیگر موارد مرتبط با کاردرمانی ذهنی میباشد.

مهارتهای اجتماعی پایه مثل حفظ ارتباط درست با اشخاص و درک منظور دیگران و تشخیص درست و غلط یک کار نیز در این بخش آموزش داده می شود.

مراحل تکاملی ذهنی کودکان تا ۳ سالگی در کودکان طبیعی به شرح زیر است :

مراحل تکامل ذهنی کودکان تا ۱۲ماه

می‌تواند دستورهای تکی را درک کند و انجام دهد مانند “توپ را به من بده” .کودکان بزرگ‌تر و دیگر بزرگسالان را نگاه می‌کند و از آن‌ها تقلید می‌کند.کارهایی که برای او اشتیاق آور هستند را تکرار می‌کند برای مثال چیزی را از یک لبه پایین می‌اندازد تا شما دوباره آن را بردارید.به کتاب با دقت نگاه می‌کند و صفحات آن را ورق می‌زند.

 


مراحل تکامل ذهنی کودکان از ۱۲تا۱۵ماه

دستورهای ساده را می‌فهمد و انجام می‌دهد.فعالیت‌های دیگران را تقلید می‌کنند مانند جارو زدن خانه.شروع به انجام بازی‌های فکری و حل مسئله می‌کند مانند حل کردن یک پازل

 


مراحل تکامل ذهنی کودکان 2 ساله

می‌تواند دستورات دو قسمتی را بفهمد و اجرا کند (برای مثال اسباب‌بازی‌ات را بردار و در قفسه بگذار)می‌تواند بسیاری از اجزای بدن خود را نام ببرد.می‌تواند به قسمت‌های مشخص عکس در کتاب اشاره کند.می‌تواند بازی‌های انجام دهد که رد آن نقش بازی می‌کند، برای مثال نقش مادری که به کودک خود (عروسک) غذا می‌دهد.

 


مراحل تکامل ذهنی کودکان 2.5 ساله

شروع به فکر کردن در مورد چیزهای خنده‌دار می‌کند (مثلاً به یک گربه بالدار فکر می‌کند و این برایش خنده‌دار است)مفهوم یک موضوع یا شیء را درک می‌کند (مثلاً ” این قطعه را به من بده”)

 


مراحل تکامل ذهنی کودکان 3ساله

نام و نام خانوادگی و سن خود را می‌داند.می‌تواند نقش یک شخصیت دیگر را بازی کند.می‌تواند تا سه بشمارد.پازل‌های ساده را می‌تواند حل کند.می‌تواند داستان یک کتاب را بازگو کند.

 

کلید وازه ها : ا اختلال یادگیری ،تیسم  ، بیماریهای متابولیکی ، سندرم داون ، ضعف مهارتهای حرکتی ، اختلال رفتاری ، کاردرمانی ، قطع عضو ، فلج مغزی     

 

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خدمات مرکز

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

کلینیک تهران